1- ايمان، درجات و مراحلى دارد و امرى کمال‌پذير است. آمَنُوا ... وَ آمَنُوا
2- ايمان و عمل، از يکديگر جدا نمى‌شوند. «آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ وَ آمَنُوا»
3- ايمانى ارزش دارد که به اطاعت کامل از دستورات الهى بيانجامد. «بِما نُزِّلَ عَلى مُحَمَّدٍ»
4- پيروى از دستورات انبيا، طبق ملاک و معيار حق است. «وَ هُوَ الْحَقُّ»
5- احکام و شريعت دين، براى رشد و تربيت انسان است. نُزِّلَ ... مِنْ رَبِّهِمْ (به
«1». تفسير اطيب البيان.
«2». تحريم، 3.
«3». مائده، 67.
جلد 9 - صفحه 62
عبارت ديگر، ربوبيّت الهى اقتضا مى‌کند که براى رشد و تربيت بندگان، برنامه‌اى حقيقى و به دور از انحراف فرو فرستاده شود.)
6- معيار حقّ وحقيقت، مطابقت با وحى ودستورات خداست. «هُوَ الْحَقُّ مِنْ رَبِّهِمْ»
7- پيامبر اسلام از پيش خود حرفى نمى‌زند، آنچه مى‌گويد وحى است. نُزِّلَ عَلى مُحَمَّدٍ ... مِنْ رَبِّهِمْ
8- براى دريافت الطاف الهى، ايمان به تنهايى کافى نيست، بلکه عمل صالح و پيروى از رسول خدا نيز لازم است. آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ وَ آمَنُوا بِما نُزِّلَ عَلى مُحَمَّدٍ ... کَفَّرَ عَنْهُمْ ... وَ أَصْلَحَ بالَهُمْ
9- ايمان و عمل صالح، گذشته‌ها را جبران و آينده را بيمه مى‌کند. کَفَّرَ ... أَصْلَحَ
10- کفر، سبب تباهى عمل، و ايمان و عمل صالح، سبب اصلاح عمل مى‌گردد.
الَّذِينَ کَفَرُوا ... أَضَلَّ أَعْمالَهُمْ- الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ ... أَصْلَحَ بالَهُمْ
11- گناهان و بدى‌ها مانع اصلاح انسان است، ابتدا بايد آنها برطرف شود تا زمينه اصلاح فراهم گردد. «کَفَّرَ عَنْهُمْ سَيِّئاتِهِمْ وَ أَصْلَحَ بالَهُمْ»
12- خداوند با تهديد کفّار «أَضَلَّ أَعْمالَهُمْ» و بشارت به مؤمنان «أَصْلَحَ بالَهُمْ»، از پيامبر و اهل ايمان دلجويى مى‌کند.