تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
ذلِکَ بِأَنَّهُمُ اتَّبَعُوا ما أَسْخَطَ اللَّهَ وَ کَرِهُوا رِضْوانَهُ فَأَحْبَطَ أَعْمالَهُمْ «28»
پس بيان جهت ضرب را فرمايد:
ذلِکَ بِأَنَّهُمُ اتَّبَعُوا: اين قبض ارواح به اين صفت به سبب آنست که ايشان
«1» منهج الصادقين (چ سوم- تهران) ج 8 ص 352.
«2» مجمع البيان (1403 ق- قم) ج 4 ص 78 ذيل آيه 21 از سوره حج.
جلد 12 - صفحه 127
پيروى کردند، ما أَسْخَطَ اللَّهَ: آن چيزى را که به غضب آورد خداى تعالى را، يعنى موجب غضب و عقوبت او شدند چون کتمان صفات پيغمبر و معاونت منافقان و مشرکان نمودند. وَ کَرِهُوا رِضْوانَهُ: و به سبب آنکه کراهت داشتند و نخواستند خشنودى خداى را، يعنى عملى را که سبب رضاى او باشد مانند اظهار صفات حضرت رسالت صلّى اللّه عليه و آله و اقرار به آن حضرت و فرمانبردارى او و يا محبت اهل بيت، فَأَحْبَطَ أَعْمالَهُمْ: پس باطل نمود خدا عملهاى ايشان را از نماز و صدقه و غير آن، زيرا قبول اعمال و ترتب ثواب بر آن فرع ايمان و آن از ايشان مسلوب است.
تنبيه: ارتکاب محرمات و مناهى، موجب سخط و غضب سبحانى؛ و پيروى و اطاعت اوامر الهى، سبب رضاى الهى است. بنابراين آيه اشعار دارد به آنکه کسانى که کراهت داشته باشند رضوان خدا را و پيروى کنند سخط ربانى را، هر آينه اعمال خيريه آنها حبط گردد و شآمت سوء افعال خود را نائل شوند.
تتمه: تفسير برهان- روايت نموده از جابر بن يزيد که سؤال نمودم حضرت باقر عليه السّلام را از آيه (ذلِکَ بِأَنَّهُمُ اتَّبَعُوا ما أَسْخَطَ اللَّهَ ...) فرمود: کراهت داشتند على عليه السّلام را و حال آنکه على عليه السّلام رضاى خدا و رضاى رسول خدا بود. امر فرمود خدا به ولايت او روز بدر و حنين و به بطن نخله و روز ترويه، و نازل فرمود بيست و دو آيه در حجهاى که منع کردند رسول خدا را از مسجد الحرام و جحفه و نجم «1».