اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ لَنَبلُوَنَّکُم حَتّي نَعلَمَ المُجاهِدِينَ مِنکُم وَ الصّابِرِينَ وَ نَبلُوَا أَخبارَکُم (31)
و هر آينه امتحان ميکنيم شما را تا معلوم شود و بدانيم مجاهدين شما را و صبر کنندگان را و امتحان ميکنيم اسرار و بواطن شما را که ظاهر مينمائيم.
وَ لَنَبلُوَنَّکُم امر جهاد بزرگترين امتحان است چه جهاد اصغر باشد مجاهده با کفار و مشرکين که جانبازي است و چه اکبر باشد مجاهده با نفس.
حَتّي نَعلَمَ المُجاهِدِينَ مِنکُم خداوند ميدانست بر او مخفي نبود اينکه نسبت بخود ميدهد يعني معلوم کنيم بر خود و بر سايرين، و مجاهدين مثل امير- المؤمنين و عده معدودي که ثبات قدم داشتند چه کشتند و چه کشته شدند در مقابل آنهايي که فرار کردند يا اصلا تقاعد کردند از آمدن براي جهاد يا سستي کردند در امر جهاد اينکه دو دسته از هم امتياز پيدا کنند و جدا شوند.
وَ الصّابِرِينَ که هر چه امر مشکلتر ميشد صبر آنها بيشتر ميشد، و مکرر گفتهايم سه قسم صبر داريم: صبر بر بلايا و مصائب سيصد درجه. صبر بر عبادات ششصد درجه، صبر بر ترک معاصي نهصد درجه. و در موضوع جهاد هر سه صبر موجود است اما بلا و مصيبت آزاري که از کفار و مشرکين ميرسيد حتي گفتند بامير المؤمنين نود زخم وارد شد، و چه بسيار از مجاهدين که بدرجه رفيعه شهادت
جلد 16 - صفحه 189
نائل شدند، اما عبادت که جهاد از واجبات مهمه و از فرائض عظيمه است، و اما ترک معصيت که فرار از زحف از گناهان کبيره است.
وَ نَبلُوَا أَخبارَکُم دو نحو تفسير شده يکي گفتگوهاي بين خودشان و قرارداد هايي که کردهاند مخفيانه و بطريق نجوي، ديگر چيزهايي که پيش خود گفتند که چه ميکنيم و چه ميکنيم تمام مکشوف شود.