1- در تبليغ، گاهى بايد مخاطب را براى شنيدن حساس کرد. ها أَنْتُمْ ...
2- تا مىتوانيد با دست خود انفاق کنيد که وارثان کارى نخواهند کرد. «لِتُنْفِقُوا»
3- آنچه مورد دعوت الهى است، کار خالصانه است. «لِتُنْفِقُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ»
4- مردم را بايد به انفاق و کمک به ديگران دعوت کرد، امّا بايد آزادشان گذاشت
«1». تفاسير مجمعالبيان، الميزان، نمونه، کبيرفخررازى، مراغى، روح المعانى و شبّر.
جلد 9 - صفحه 107
تا با فکر و انتخاب خود گامى بردارند. «فَمِنْکُمْ مَنْ يَبْخَلُ»
5- کسى که بخل مىورزد، گمان مىکند مردم را از مال خود محروم کرده، در حالى که خودش را از محبوبيّت و عزّت وقرب الهى محروم کرده است.
«فَإِنَّما يَبْخَلُ عَنْ نَفْسِهِ»
6- بخل مربوط به روحيه افراد است و لازمهى آن ثروتمند بودن نيست، چه بسيارند افرادى که سرمايه دارند و بخل ندارند. «فَمِنْکُمْ مَنْ يَبْخَلُ»
7- دعوت به انفاق، نشانهى نياز خداوند نيست. «وَ اللَّهُ الْغَنِيُّ»
8- در تبليغ، مخاطبين را مغرور نکنيم. تُدْعَوْنَ لِتُنْفِقُوا ... أَنْتُمُ الْفُقَراءُ (در کنار دعوت به انفاق، بىنيازى خدا و فقر و نيازمندى انسان را يادآور مىشود)
9- در تبليغ و دعوت، از تملّق مردم پرهيز شود و کرامت احکام الهى حفظ گردد.
تُدْعَوْنَ لِتُنْفِقُوا ... وَ إِنْ تَتَوَلَّوْا يَسْتَبْدِلْ
10- احکام خداوند تعطيل نمىشود، گرچه شما آن را انجام ندهيد. «إِنْ تَتَوَلَّوْا يَسْتَبْدِلْ قَوْماً غَيْرَکُمْ»
11- همان گونه که تاريخ گذشته درس عبرت است، آيندهنگرى نيز مىتواند سازنده باشد. «يَسْتَبْدِلْ قَوْماً غَيْرَکُمْ»
12- ترک انفاق به قدرى خطر دارد که ممکن است خداوند ملّت يا رژيمى را قلع و قمع کند. وَ إِنْ تَتَوَلَّوْا يَسْتَبْدِلْ ...
13- براى تربيت و ترغيب، گاهى بايد از اهرم تهديد استفاده کرد. «وَ إِنْ تَتَوَلَّوْا يَسْتَبْدِلْ»
14- زمين، هرگز از افراد صالح خالى نخواهد ماند. «يَسْتَبْدِلْ قَوْماً غَيْرَکُمْ ثُمَّ لا يَکُونُوا أَمْثالَکُمْ» (سنّت الهى آن است که زمين خالى از حجّت نباشد.)
15- آنچه براى خداوند مطرح است بندگان مطيع است، من و شما ندارد. «قَوْماً غَيْرَکُمْ ثُمَّ لا يَکُونُوا أَمْثالَکُمْ» (دين الهى براى بقا و استمرار خود، وابسته به هيچ گروه و قوم خاصى نيست.)
«والحمدللّه ربّ العالمين»
جلد 9 - صفحه 110
سوره فتح
اين سوره بيست و نه آيه دارد و در سال ششم هجرى بعد از ماجراى صلح حديبيّه، در مدينه نازل شده است.
عمده مطالب اين سوره در مورد بشارت فتح مکّه و مسائل مربوط به صلح حديبيّه، بيعت رضوان، کارشکنى منافقان و کسانى که از جهاد تخلّف کردند و در پايان سيمايى از ياران پيامبراکرم صلى الله عليه و آله مىباشد.
جلد 9 - صفحه 111
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ
به نام خداوند بخشنده مهربان