تفسیر اثنی عشری

تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی) إِنَّ الَّذِينَ ارْتَدُّوا عَلى‌ أَدْبارِهِمْ مِنْ بَعْدِ ما تَبَيَّنَ لَهُمُ الْهُدَى الشَّيْطانُ سَوَّلَ لَهُمْ وَ أَمْلى‌ لَهُمْ «25» إِنَّ الَّذِينَ ارْتَدُّوا: بدرستى که آنانکه برگشتند، عَلى‌ أَدْبارِهِمْ‌: بر پشتهاى خود، يعنى مرتد و کافر شدند و از صفات پيغمبر که به آن اخبار مى‌دادند برگشتند و منکر شدند، مِنْ بَعْدِ ما تَبَيَّنَ‌: بعد از آنکه روشن شده بود، لَهُمُ الْهُدَى‌: مر ايشان را هدايتى از نبوت آن حضرت که آن صفات او و دلايل واضحه و معجزات لايحه است که دلالت صريح دارند بر نبوت، الشَّيْطانُ سَوَّلَ لَهُمْ‌: شيطان بياراست براى آنها و در نظر ايشان نيکو و آسان گردانيد طريق انکار و عناد، يا آنها را به آرزوهاى باطله راه نمود، وَ أَمْلى‌ لَهُمْ‌: و دراز گردانيد آرزوهاى آنها را، يا در وهم ايشان انداخت طول عمر يا امنيت و آرزوى باطل از انواع مکاره، يا خداى مهلت داد ايشان را و تعجيل نفرمود به عقوبت آنان تا در گناه بيفزودند. ابن عباس گفته: اين آيه در شأن منافقان است که در اول اظهار اسلام کردند و در آخر اظهار کفر نمودند و مرتد شدند «2». «1» بحار الانوار، ج 70 ص 59 روايت 39 بنقل از اسرار الصلاة و به اين مضمون معانى الاخبار ص 395 روايات (50 و 51) «2» مجمع البيان (1403 ق- قم) ج 5 ص 105. جلد 12 - صفحه 125 تبصره: چون آيات قرآنى عبرت به عموم لفظ است نه خصوص سبب، پس شامل است کسانى را که بعد از آمدن اسلام و مبين شدن حق به احکام قرآن، به تسويلات شيطانيه و تزويرات ابالسه انسيه گمراه شوند و از طريق اسلام و قرآن مرتد گردند و مسلکهاى جديده و مذهبهاى مختلفه به اغواى شيادان و دزدان دين اختراع و پيروى نمايند، هر آينه در دنيا از صراط مستقيم منحرف و در آخرت به عذاب اليم گرفتار شوند. تتمه: در کافى- به اسناد خود از حضرت صادق عليه السّلام در اين آيه فرمايد: إِنَّ الَّذِينَ ارْتَدُّوا عَلى‌ أَدْبارِهِمْ مِنْ بَعْدِ ما تَبَيَّنَ لَهُمُ الْهُدَى‌، فلان فلان ارتدوا عن الايمان فى ترک ولاية امير المؤمنين عليه السّلام. «1»