اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
يا أَيُّهَا النّاس‌ُ إِنّا خَلَقناکُم مِن ذَکَرٍ وَ أُنثي وَ جَعَلناکُم شُعُوباً وَ قَبائِل‌َ لِتَعارَفُوا إِن‌َّ أَکرَمَکُم عِندَ اللّه‌ِ أَتقاکُم إِن‌َّ اللّه‌َ عَلِيم‌ٌ خَبِيرٌ «13»
اي گروه ناس محققا ما شما را خلق کرديم از مرد و زن و قرار داديم و جعل فرموديم شعبه بشعبه و قبيله به قبيله براي اينکه يکديگر را بشناسيد بدرستي که گرامي‌ترين شما در نزد خداوند با تقوي‌ترين شما است محققا خداوند هم ميداند و هم خبر دارد.
يا أَيُّهَا النّاس‌ُ خطاب بجميع افراد بشر است سرتاسر عالم إِنّا خَلَقناکُم مِن ذَکَرٍ وَ أُنثي آدم و حوا هيچگونه فخر و مباهات بر يکديگر نداريد نه بدولت که من ثروتمند هستم و ديگري فقير و نه برياست، و نه بآباء و اجداد و نه به صحت و ساير اموري که بر يکديگر فخر و مباهات مي‌کنند: گفتند از حضرت عيسي پرسيدند که کدام قبيله و عشيره افضل هستند!- حضرت عيسي يک قبضه خاک در يک دست گرفت و يک قبضه در دست ديگر و فرمود: کداميک اينکه دو خاک افضل از ديگر است!- گفتند: هر دو خاک هستند متساوي فرمود ايشان هم از خاک خلق شده تمام متساوي هستند.
النّاس من جهة التمثال اکفاء || ابوهم آدم و الام حوّاء
بعينه مثل انسان مثل حيوانات است که اينکه گربه بر آن فخر کند که پدر من گربه سياهه بوده و مادر من گربه زرده بوده، يا من استخوان خورده‌ام يا گوشت يا از اينکه حوض آب خورده‌ام، يا در خانه فلان ثروتمند متولد شده‌ام، يا از فلان بام جستن کرده‌ام و هکذا.
وَ جَعَلناکُم شُعُوباً وَ قَبائِل‌َ لِتَعارَفُوا اينکه شما را شعبه شعبه و قبيله قبيله جعل نموديم براي اينکه است که يکديگر را بشناسيد. چون انسان مدني بالطبع
جلد 16 - صفحه 232
است احتياج به همنوع خود دارد در باب معاملات و ساير حوائج بايد يکديگر را بشناسد ميزان شرافت ايمان است و اعمال صالحه و تقوي هر چه ايمان قوي‌تر باشد و اعمال صالحه بهتر باشد و درجات تقوي زيادتر باشد شرافتش بيشتر است.
إِن‌َّ أَکرَمَکُم عِندَ اللّه‌ِ أَتقاکُم اگر شرافت بدولت و عزت و رياست باشد نمرود و شداد و فرعون اشرف ناس بودند.
إِن‌َّ اللّه‌َ عَلِيم‌ٌ باحوالکم خَبِيرٌ باعمالکم.