1- در آسمانها و زمين، اسرار نهفته و نامکشوف بسيارى است. «إِنَّ اللَّهَ يَعْلَمُ غَيْبَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ»
2- انگيزههاى پنهان بشر، گاهى به مراتب پيچيدهتر از غيب آسمانها و زمين است. (در مورد آسمانها، واژه «يَعْلَمُ» به کار رفته و در مورد عمل انسانها، واژه «بَصِيرٌ» آمده است.)
3- در مدار توحيد، ارزشها بر اساس تظاهر، منّت وشعار نيست، بلکه بر اساس اخلاص قلبى است که آگاهى بر آن مخصوص خداست. «إِنَّ اللَّهَ يَعْلَمُ غَيْبَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ» (خداوندى که غيب و پنهان هستى را مىداند، چگونه ايمان درونى ما را نمىداند؟)
4- اگر انسان به علم وبصيرت خداوند ايمان داشته باشد، در رفتار و گفتار خود دقّت مىکند. «وَ اللَّهُ بَصِيرٌ بِما تَعْمَلُونَ» (اگر بدانيم از روزنهاى فيلم ما را مىگيرند و يا صداى ما را ضبط مىکنند، در کلمات وحرکات خود دقّت بيشترى مىکنيم.)
5- علم خداوند همراه با بصيرت او است. علم او، اجمالى، سطحى، يک جانبه، قابل ترديد و موقّت نيست. إِنَّ اللَّهَ يَعْلَمُ ... وَ اللَّهُ بَصِيرٌ ...
«والحمد للّه ربّ العالمين»
جلد 9 - صفحه 205
سوره «ق»
اين سوره چهل و پنج آيه دارد و در مکّه نازل شده است.
نام اين سوره از ابتداى آن که حرف مقطّعه «ق» مىباشد، گرفته شده است.
محور اصلى آن، همانند ديگر سورههاى مکّى، مسئله معاد و بيان فرجام اقوام گذشته و افراد نيک و بد است.
سوره با استبعاد و انکار مخالفان نسبت به زنده شدن دوباره انسان آغاز مىگردد و با استناد قرآن به نمونههاى معاد در طبيعت و آفرينش ادامه مىيابد.
شيوه جان دادن انسان به هنگام مرگ و حوادث تکان دهنده پايان جهان که سرآغازى است بر جهان ديگر، مقدّمهاى است براى بيان گوشهاى از حوادث قيامت و ويژگىهاى بهشت و دوزخ.
و آنچه در اين ميان انسان را از خطرات حفظ مىکند، ياد خدا و توجّه به کلام اوست که در اين سوره به آن سفارش شده است.
جلد 9 - صفحه 206
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ
به نام خداوند بخشنده مهربان