اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
إِنّا نَحن‌ُ نُحيِي وَ نُمِيت‌ُ وَ إِلَينَا المَصِيرُ (43)
محققا ما زنده مي‌کنيم و ميميرانيم و بسوي ما است بازگشت، اختلافي است که نسبت بين موت و حيات چه نسبت است بعضي گفتند: ايجاب و سلب است هستي و نيستي حيات هستي است و موت نيستي چنانچه نوع عوام اينکه توهم را دارند بالاخص کفار دهري مذهب که موت را فناء صرف ميدانند، بعضي گفتند:
عدم و ملکه است بموت قوا از بين ميرود از حس و حرکت ميافتد. لکن تحقيق اينکه است که نسبت بحيات نباتي و حيواني عدم و ملکه است بخار تمام مي‌شود بدن از کار باز داشته مي‌شود و اما نسبت بحيات انساني تضاد است انتقال نشئه از اينکه عالم بعالم ديگري ميرود، و موت امر وجودي است قرآن هم ناطق است که نسبت خلق بموت ميدهد: الَّذِي خَلَق‌َ المَوت‌َ وَ الحَياةَ لِيَبلُوَکُم أَيُّکُم أَحسَن‌ُ عَمَلًا ملک، آيه 2.
جلد 16 - صفحه 260
إِنّا نَحن‌ُ نُحيِي وَ نُمِيت‌ُ و لذا موت را اطلاق توفي کردند که بمعني اخذ بقوة است تارة نسبت بخدا ميدهند.
اللّه‌ُ يَتَوَفَّي الأَنفُس‌َ حِين‌َ مَوتِها زمر، آيه 43، تارة نسبت بملک الموت ميدهند قُل يَتَوَفّاکُم مَلَک‌ُ المَوت‌ِ الَّذِي وُکِّل‌َ بِکُم سجده. آيه 11، تارة نسبت بملائکه ميدهند وَ لَو تَري إِذ يَتَوَفَّي الَّذِين‌َ کَفَرُوا المَلائِکَةُ يَضرِبُون‌َ وُجُوهَهُم وَ أَدبارَهُم وَ ذُوقُوا عَذاب‌َ الحَرِيق‌ِ انفال آيه 52، وَ المَلائِکَةُ باسِطُوا أَيدِيهِم أَخرِجُوا أَنفُسَکُم‌ُ انعام آيه 93 لذا ميفرمايد: إِنّا نَحن‌ُ با سه تأکيد ان و تکرار نحن و نا و جمله اسميه نُحيِي وَ نُمِيت‌ُ حيات و موت بدست قدرت اوست.
وَ إِلَينَا المَصِيرُ بازگشت جن و انس و ملک بسوي اوست در محکمه عدل الهي براي جزا و پاداشت اعمال و افعال.