اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
يَوم‌َ تَشَقَّق‌ُ الأَرض‌ُ عَنهُم سِراعاً ذلِک‌َ حَشرٌ عَلَينا يَسِيرٌ (44)
روزي که زمين شکاف بر ميدارد و از قبور و زير زمين خارج ميشوند و بيرون مي‌آيند بسرعت و اينکه حشر صحراي محشر است و بر ما بسيار آسان است.
يَوم‌َ تَشَقَّق‌ُ الأَرض‌ُ اشاره بشکاف قبور است که هر که در داخل او است او را بيرون مياندازد.
عَنهُم سِراعاً شکاف زمين از آنها است يعني هر کجاي زمين باشند زمين آنها را بيرون مياندازد بسرعت و فوريت چنانچه ميفرمايد: وَ نُفِخ‌َ فِي الصُّورِ فَإِذا هُم مِن‌َ الأَجداث‌ِ إِلي رَبِّهِم يَنسِلُون‌َ يس، آيه 51، اجداث قبور است ينسلون يعني بشتاب. و نيز ميفرمايد: يَخرُجُون‌َ مِن‌َ الأَجداث‌ِ کَأَنَّهُم جَرادٌ مُنتَشِرٌ قمر آيه 7 و ميفرمايد: يَوم‌َ يَخرُجُون‌َ مِن‌َ الأَجداث‌ِ سِراعاً معارج آيه 43.
ذلِک‌َ حَشرٌ اينکه است حشر که تمام اولين و آخرين از آدم تا حضرت قائم (ع) که آخرين کسي است که از دنيا ميرود صحراي محشر تمام محشور ميشوند حتي طائفه جن حتي وحوش که ميفرمايد: وَ إِذَا الوُحُوش‌ُ حُشِرَت تکوير آيه 5.
جلد 16 - صفحه 261
عَلَينا يَسِيرٌ بمجرد اراده تمام زنده بسرعت وارد محشر ميشوند بر او زحمتي نيست.