اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
نَحن‌ُ أَعلَم‌ُ بِما يَقُولُون‌َ وَ ما أَنت‌َ عَلَيهِم بِجَبّارٍ فَذَکِّر بِالقُرآن‌ِ مَن يَخاف‌ُ وَعِيدِ (45)
ما داناتريم بآنچه کفار و مشرکين ميگويند و نيستي تو بر آنها به جبر کننده.
نَحن‌ُ أَعلَم‌ُ بِما يَقُولُون‌َ از نسبت‌هايي که بتو ميدهند از کذاب مفتري مجنون ساحر و از انکار نبوت و رسالت تو و انکار بعث و نشور و تکذيب قرآن و مکرها و حيله‌ها، ما داناتريم بخفاياي قلوب آنها و اسرار آنها.
وَ ما أَنت‌َ عَلَيهِم بِجَبّارٍ هر چه بخواهي آنها را هدايت کني و بجبر و عنف آنها را بايمان سوق دهي نميتواني و نه اهل غلظت و تندي هستي: إِنَّک‌َ لا تَهدِي مَن أَحبَبت‌َ قصص آيه 56. فَبِما رَحمَةٍ مِن‌َ اللّه‌ِ لِنت‌َ لَهُم وَ لَو کُنت‌َ فَظًّا غَلِيظَ القَلب‌ِ لَانفَضُّوا مِن حَولِک‌َ آل عمران، آيه 153، اينها بواسطه قساوت قلب و سياهي دل و کبر و نخوت و بغض و عداوت و حب نفس و تسلط شيطان از قابليت هدايت افتاده‌اند، قلوب آنها از سنگ سخت‌تر است که ميفرمايد: فَهِي‌َ کَالحِجارَةِ أَو أَشَدُّ قَسوَةً بقره. آيه 69.
بِجَبّارٍ فَذَکِّر بِالقُرآن‌ِ مَن يَخاف‌ُ وَعِيدِ پس ياد آور کن بقرآن کسي را که خوف از وعيد و عذاب آخرت دارد، پس از آنکه اينکه کفار و مشرکين از قابليت افتادند اينها را رها فرما: فَذَرهُم يَخُوضُوا وَ يَلعَبُوا حَتّي يُلاقُوا يَومَهُم‌ُ الَّذِي يُوعَدُون‌َ زخرف آيه 83.
پس کساني که نور ايمان قلب آنها را روشن کرده و معتقد بمعاد و بعث هستند.
فَذَکِّر بِالقُرآن‌ِ به بيانات آيات شريفه چه راجع باحکام و فرائض الهيه باشد، و چه راجع بمناهي و محرمات شرعيه، و چه راجع باعتقادات دينيه و چه راجع بانبياء سلف و امم ماضيه، و چه راجع بنعم بهشتي و عقوبات جهنمي و غير اينها متذکر فرما.
جلد 16 - صفحه 262
مَن يَخاف‌ُ وَعِيدِ کساني که ميترسند از خوف عذاب‌هايي که خداوند در قرآن وعده داده شده انسان در هر مرتبه از عبادات و اعمال صالحه و تقوي باشد بايد خائف باشد زيرا امن من مکر اللّه يکي از گناهان بزرگ است و در هر مرتبه از معاصي و اعمال سيئه باشد بايد رجاء داشته باشد که يأس از روح اللّه هم از کبار معاصي است و گفتند: خوف سه مرتبه دارد:
يکي خوف از عاقبت که آيا تا آخر اجل با ايمان و آمرزيده ميرود يا خداي نخواسته بدون ايمان از دنيا ميرود بايد ايمان را سپرد بخدا او حفظ فرمايد و عاقبت بخير از دنيا رود.
ديگر خوف از معاصي و لو صغار آنها زيرا اگر بخواهد بعدل رفتار کند براي يک معصيت استحقاق عذاب دارد و لو تمام عمر عبادت کرده باشد زيرا آنها وظيفه عبوديت او بوده چنانچه شما اگر غلامي نوکري کلفتي داشته باشيد يک روز يک نافرماني کرد مؤاخذه مي‌کنيد و همچنين در دنيا اگر کسي هميشه اهل عبادت و تقوي بود يک مرتبه سرقتي کرد بايد دست او را قطع کنند يا شربي کرد يا زنايي يا قذفي بايد حد بر او جاري کنند حتي بر ترک اولي هم انبياء خائف بودند.
و ديگر از کوتاهي در عبادت و شکر نعمت و انجام وظيفه.
هذا آخر تفسير سوره ق و يتلوه تفسير الذاريات و بقية السور بتوفيق و تأييد من اللّه، و الحمد للّه. و الصلاة علي رسول اللّه و علي آله آل اللّه، و اللعن علي اعداء اللّه. و انا العبد الذليل المدعو بالطيب.
جلد 16 - صفحه 263
سورة الذاريات
بسم اللّه الرحمن الرحيم الحمد و الشکر لک يا رب العالمين و الصلاة و السلام لنبيّک سيد المرسلين و لاوصيائک سادات اهل الجنة اجمعين و اللعن و العذاب لاعدائهم الي يوم الدين. اما الکلام في فضل هذه السورة
عن إبن بابويه مسندا عن داود بن فرقد عن الصادق (ع) (قال: من قرء سورة الذاريات في يومه او في ليلته اصلح اللّه له معيشته و اتاه برزق واسع و نور له في قبره بسراج يزهر الي يوم القيامة)
و اخبار ديگري هم روايت کرده‌اند لکن مرسلات است لذا صرف نظر کرديم.