تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
ما أُرِيدُ مِنْهُمْ مِنْ رِزْقٍ وَ ما أُرِيدُ أَنْ يُطْعِمُونِ (57)
بعد از آن غناى ذاتى خود را فرمايد:
ما أُرِيدُ مِنْهُمْ: اراده نکردم و نمى‌خواهم از ايشان، مِنْ رِزْقٍ: هيچ روزى، وَ ما أُرِيدُ أَنْ يُطْعِمُونِ: و اراده نکردم و نمى‌خواهم که طعام دهند مرا بلکه رزق و اطعام صفت من است و بس. يا معنى آنکه نمى‌خواهم بندگان، رازق نفوس خود و مطعم هيچيک از خود باشند.
بيان: آيه شريفه رفع ابهام است از مخلوقات، که خلق آنها و امر به عبادت براى فايده و نفعى نيست نسبت به خداوند متعال، بلکه نفع و فايده راجع به خلق باشد زيرا او سبحانه غنى بالذات، پس محتاج به غير نخواهد بود بلکه تمامى موجودات محتاجند در وجود و بقا به ذات احديت او.
«1» علل الشرايع، باب 9، ص 13 حديث 10.
جلد 12 - صفحه 287
در حديث قدسى خداى تعالى فرمايد: ما خلقتکم لأستکثر بکم من قلة و لا لاستأنس بکم من وحشة و لا لاستعين بکم على امر عجزت عنه و لا لاجل منفعة و لا لدفع مضرة بل خلقتکم لتعبدونى طويلا و تشکروا لي کثيرا و تسبحونى بکرة و اصيلا «1».
خلق نفرمودم شما را تا طلب بسيارى جويم به شما از کمى، و نه به جهت آنکه انس گيرم به شما از وحشتى، و نه يارى جويم به شما بر امرى که عاجز باشم از او، و نه به جهت جلب نفعى و نه سبب دفع مضرتى، بلکه بيافريدم شما را براى اينکه عبادت کنيد مرا زياد، و شکر نمائيد براى من بسيار، و تسبيح کنيد مرا صبح و عصر.
نکته: اسناد طعام به ذات خود مجاز است نه حقيقت، و اين به جهت آنست که هرکه اطعام عيال احدى کند، در حکم آنست که مطعم آن کس است؛ و همه خلايق عيال او سبحانه باشند.