تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
هُنالِکَ دَعا زَکَرِيَّا رَبَّهُ قالَ رَبِّ هَبْ لِي مِنْ لَدُنْکَ ذُرِّيَّةً طَيِّبَةً إِنَّکَ سَمِيعُ الدُّعاءِ (38)
چون زکريا عليه السّلام مشاهده کرامت مريم را نزد خداى عز و جل نمود، راغب شد حق تعالى به او فرزندى عطا فرمايد که مانند مريم صاحب کرامت باشد، با آنکه خودش پير و زوجهاش عاقر گشته بود، لذا از درگاه الهى درخواست نمود:
هُنالِکَ دَعا زَکَرِيَّا رَبَّهُ: در آن هنگام که کرامت مريم را مشاهده نمود، خواند زکريا پروردگارش را از روى نياز، قالَ رَبِّ هَبْ لِي: گفت:
پروردگارا، عطا و بخشش فرما مرا، مِنْ لَدُنْکَ ذُرِّيَّةً طَيِّبَةً: از جانب خود فرزندى پاک از آلايش گناه، همچنانکه مرحمت فرمودى مريم را به «حنه» که عجوزه و عاقره بود. إِنَّکَ سَمِيعُ الدُّعاءِ: بدرستى که ذات تو از راه لطف و کرم، اجابت کننده دعاست.
نکته: ذکر «سميع» در موضع «مجيب» به جهت آنست که هر که اهليّت آن دارد که استماع مطلوب نمايد، سزاوار آنست که اجابت کند.
تذکره: در کتاب کافى محمد بن مسلم از حضرت باقر عليه السّلام روايت نموده: هر که خواهد زوجه او حامله شود، دو رکعت نماز بعد از نماز جمعه يا روز جمعه بخواند، طول دهد رکوع و سجود آن را و بعد از نماز اين دعا را بخواند:
اللّهمّ انّى اسئلک بما سئلک زکريّا: «ربّ لا تذرنى فردا و انت خير الوارثين» اللّهمّ هب لى من لدنک ذرّيّة طيّبة انّک سميع الدّعاء اللّهمّ باسمک
«1» احقاق الحق، جلد 10، صفحه 320 (به نقل از مقتل الحسين خوارزمى)- تفسير الدرّ المنثور، ج 2 صفحه 20- تفسير کشّاف، جلد اوّل، صفحه 321
تفسير اثنا عشرى، ج2، ص: 87
استحللتها و فى امانتک اخذتها فان قضيت فى رحمها ولدا فاجعله غلاما مبارکا (زکيّا) و لا تجعل للشّيطان فيه شرکا و لا نصيبا. «1» مروى است که زکريا عليه السّلام پيغمبرى عالى مقدار و رئيس احبار و صاحب قربان و کليددار بيت المقدس و هميشه در مسجد نماز مىکرد، و منتظر بودند که او در را بگشايد. وقتى نظر کرد، جوانى را ديد با لباس سفيد، و او جبرئيل بود که براى بشارت نازل شد.