«مَمْنُونٍ» به معناى قطع شده يا مورد منّت است.
در آيهى پنجم خوانديم که کفّار با پنج عبارت گوناگون، لجاجت خود را مطرح کردند و گفتند: دلهاى ما در پرده و گوشهايمان سنگين است و ... در اين آيه، خداوند به پيامبرش
جلد 8 - صفحه 316
مىفرمايد: به اظهارات سنگدلانهى آنها توجّه نکن و با سؤال و استدلال به کار خود ادامه بده. «قُلْ أَ إِنَّکُمْ لَتَکْفُرُونَ»
مراد از آفرينش کره زمين در دو روز، دو مرحله و دوره است، قبل از آفرينش زمين و آسمان و پيدايش شب و روز و ماه و سال، روز معنا نداشته که بگوييم خداوند زمين را در دو روز آفريده است.
قدرت خداوند همراه با حکمت او اعمال مىشود. با اين که خداوند مىتواند با يک اراده آسمانها و زمين و آن چه را که ميان آنهاست خلق کند و بارها با جملهى «کُنْ فَيَکُونُ»* از اين قدرت سخن به ميان آورده است، ولى آفرينش آسمانها و زمين را در چند مرحله و دوران قرار داده و اين نشان آن است که اعمال قدرت بايد همراه با مصلحت باشد و مصلحت آفرينش در چند مرحله بوده است.
سؤال:
در هفت مورد، قرآن مىفرمايد: آفرينش در شش روز بوده است، چهار مورد دربارهى آفرينش زمين و آسمان «1» و سه مورد دربارهى آفرينش زمين و آسمان و آنچه ميان آنهاست. «2» البتّه از سه آيهى دوم مىتوان فهميد که آيات اول نيز مربوط به آفرينش آسمانها و زمين و آنچه ميان آنهاست مىباشد. در اين جا سؤالى مطرح است و آن اين که در اين آيه مىفرمايد: زمين در دو روز آفريده شده و در آيهى 12 مىفرمايد: آسمانها نيز در دو روز آفريده شدند. در آيهى 10 مىفرمايد: روزى شما در چهار روز تقدير شد که جمعاً هشت روز مىشود و با آيات شش روزه منافات دارد.
پاسخ:
آفرينش غير از تقديرِ روزى است و لذا جمع کردن اين دو با يکديگر که هشت روز مىشود، درست نيست بلکه اين آيات فقط به چهار روز از مجموع شش روزِ آفرينش اشاره کرده و دو
«1». اعراف، 54، يونس، 3، هود، 7 و حديد، 4.
«2». فرقان، 59، سجده، 4 و ق، 38.
جلد 8 - صفحه 317
روز ديگر مربوط به آفرينش ميان آسمانها و زمين است و يا امور ديگر که اين آيات از بيان آن ساکت است.