تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
قُلْ أَ إِنَّکُمْ لَتَکْفُرُونَ بِالَّذِي خَلَقَ الْأَرْضَ فِي يَوْمَيْنِ وَ تَجْعَلُونَ لَهُ أَنْداداً ذلِکَ رَبُّ الْعالَمِينَ «9»
بعد از آن به جهت توبيخ کفار فرمايد:
قُلْ أَ إِنَّکُمْ لَتَکْفُرُونَ: «استفهام بر سبيل تعجب است». بگو اى پيغمبر کفار را چگونه کافر مى‌شويد و به چه وجه انکار مى‌کنيد، بِالَّذِي خَلَقَ الْأَرْضَ: به آن ذاتى که بيافريد زمين را، فِي يَوْمَيْنِ: در دو روز که يکشنبه و
جلد 11 - صفحه 351
دوشنبه است. نزد بعضى خلق فرمود اصل زمين را روز يکشنبه، و منبسط ساخت آن را روز دوشنبه. در اکثر تفاسير مراد دو روز است با دو نوبت که در هر نوبت آنچه مى‌خواست به اسرع وجهى ايجاد فرمود. ممکن است مراد از اول اجزاى ارضى باشد که مشترکاست ميان اجرام سفليه و از ثانى ايجاد صورت نوعيه.
حاصل آيه چگونه کافر مى‌شويد به ذاتى که قادر است بر خلق زمين در دو روز، وَ تَجْعَلُونَ لَهُ أَنْداداً: و قرار دهيد براى او اشباه و امثال که در نهايت عجزند، ذلِکَ رَبُّ الْعالَمِينَ: آن قادرى که زمين را آفريد پروردگار عالميان و آفريننده جميع کائنات و مالک و متصرف در آنست.
تنبيه:
آيه شريفه دال است بر آنکه استدلال بر اثبات ذات و صفات سبحانى به افعال است، و دلالت افعال يا بدون واسطه است مانند دلالت آن بر آنکه او سبحانه قادر و عالم است، و يا بواسطه مانند دلالت آن بر آنکه او سبحانه حىّ و موجود و سميع و بصير است.