تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ ما کُنْتُمْ تَسْتَتِرُونَ أَنْ يَشْهَدَ عَلَيْکُمْ سَمْعُکُمْ وَ لا أَبْصارُکُمْ وَ لا جُلُودُکُمْ وَ لکِنْ ظَنَنْتُمْ أَنَّ اللَّهَ لا يَعْلَمُ کَثِيراً مِمَّا تَعْمَلُونَ «22»
جلد 11 - صفحه 362
وَ ما کُنْتُمْ تَسْتَتِرُونَ: آن روز ملائکه بر سبيل الزام به امر الهى به آنها گويند: نبوديد شما که پوشيده شويد و مخفى نمائيد، أَنْ يَشْهَدَ عَلَيْکُمْ: از آنکه گواهى دهند بر افعال و اعمال شما، سَمْعُکُمْ وَ لا أَبْصارُکُمْ: گوشهاى شما و چشمان شما، وَ لا جُلُودُکُمْ: و نه اعضاى شما. اين کلام به جهت آن گويند که در دنيا نزد ارتکاب فواحش از مردمان مستتر مىشدند و در پس حجب و ديوارها مخفى مىشدند به جهت ترس فضاحت، و گمان نمىبردند که اعضاى ايشان بر آنها گواهى دهد به آنچه پنهان کرده باشند. حق تعالى در قيامت فرمايد شما در دنيا نمىتوانستيد که مخفى شويد از گوش و چشم و اعضا که بر شما گواهى دهند و شما را به کلام فصيح رسوا سازند، وَ لکِنْ ظَنَنْتُمْ: و لکن گمان داشتيد، أَنَّ اللَّهَ لا يَعْلَمُ: بدرستى که خدا نمىداند، کَثِيراً مِمَّا تَعْمَلُونَ: بسيارى از آنچه مىکنيد و بدين جهت در قبايح جرئت مىکرديد.
شأن نزول:
ابن عباس گويد: روزى من در پرده کعبه بودم، سه نفر از قريش آمدند با يکديگر مکالمه نمودند، با هم گفتند: آنچه ما گوئيم خدا مىشنود، يکى گفت: اگر بلند گوئى شنود. يکى گفت: اگر بلند را شنود آهسته را نيز بشنود. من آمدم حضرت را اعلام نمودم، خداى تعالى آيه شريفه نازل فرمود. «1»