اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
قُل أَ رَأَيتُم إِن کان‌َ مِن عِندِ اللّه‌ِ ثُم‌َّ کَفَرتُم بِه‌ِ مَن أَضَل‌ُّ مِمَّن هُوَ فِي شِقاق‌ٍ بَعِيدٍ (52)
بفرما باين کفار که کفران نعمت ميکنند آيا معتقديد که اينکه بلاها و مصائب و گرفتاريها از جانب خداوند است و قادر بر دفع آنها است که دعاء ميکنيد بر رفع آن پس کافر ميشويد بآن بعد از رفع آن کيست
جلد 15 - صفحه 449
گمراه‌تر از آنکه در شقاق و جدايي از حق است جدايي بسيار دوري نوع ناس غير از طبقه خاصه نعمتها را مستند باقدامات خود ميدانند و رؤساء و اسباب ظاهريه و بلاها را از جانب حق ميدانند قُل کُل‌ٌّ مِن عِندِ اللّه‌ِ لذا ميفرمايد:
قُل أَ رَأَيتُم إِن کان‌َ مِن عِندِ اللّه‌ِ راي بمعني عقيده يعني اگر عقيده شما اينست که از نزد خدا است و عبد هيچ اختياري ندارد و معتقد بجبر هستيد که کفر و ايمان و اطاعة و معصية خواست او است ثُم‌َّ کَفَرتُم بِه‌ِ از اينکه جهت کافر بخدا ميشويد جوابش اينکه اينکه در ضلالت بسيار دوريست.
مَن أَضَل‌ُّ مِمَّن هُوَ فِي شِقاق‌ٍ بَعِيدٍ شقاق جداييست مثل شق القمر و اينکه جدايي بسيار بعيد است يعني فاصله اينکه باطل با حق زياد است.
(تنبيه) ثواب و عقاب نعمت و بلاء از جانب حق است لکن بايد محل قابليت داشته باشد براي ثواب و نعمت و استحقاق داشته باشد براي عقاب و بلاء و تحصيل قابليت و استحقاق بيد عبد است که از روي اختيار اگر ايمان آورد و متقي شد و اطاعت کرد قابليت پيدا ميکند و اگر کفر و شرک و ضلالت و ظلم و طغيان و عصيان را اختيار کرد مستحق عذاب و عقاب و بليّات ميشود و مسئله جبر و تفويض و اختيار را ما در مجلد اول کلم الطيّب در بحث عدل مفصلا بيان کرده‌ايم.