تفسیر اثنی عشری

تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی) غافِرِ الذَّنْبِ وَ قابِلِ التَّوْبِ شَدِيدِ الْعِقابِ ذِي الطَّوْلِ لا إِلهَ إِلاَّ هُوَ إِلَيْهِ الْمَصِيرُ «3» غافِرِ الذَّنْبِ‌: آمرزنده گناهان نسبت به کسى که به خلوص نيت موحد و به وظايف عبادت و اطاعت قيامت نمايد، وَ قابِلِ التَّوْبِ‌: و قبول کننده تو به از عصاة مؤمنين، شَدِيدِ الْعِقابِ‌: سخت عقوبت مر کسى را که ابا کند از ايمان و محترز «1» نشود از عصيان. نکته: ذکر اين صفت بعد از مغفرت به جهت آنست که بنده به جهت اعتماد نمودن بر غفران، مرتکب مناهى نشود، بلکه دائم ميان خوف و رجا باشد. ذِي الطَّوْلِ‌: صاحب نعمت واسعه ممتد بر بندگان از روى فضل و احسان. تنبيه: ذکر اين صفت بعد از «شديد العقاب» تنبيه است بر آنکه عصيان از جانب نفس عاصى است نه از قبل بارى، زيرا نعمت سابغه او نسبت به دين و دنياى بندگان شايع و به جميع مکلفان واسع است. بعد به جهت تصريح بر وجوب توجه عباد به او فرمايد: لا إِلهَ إِلَّا هُوَ: نيست خدائى مستحق ستايش و قابل پرستش مگر ذات او که موصوف است بدين صفات، و إِلَيْهِ الْمَصِيرُ: و بسوى او است بازگشت همه، مطيع را بدرجات ثواب، و عاصى را به عقبه عقاب رساند. محققان تفسير آيه را بر اين وجه نموده: «غافر الذنب فضلا و قابل التوب وعدا و شديد العقاب عدلا و ذى الطول کرما و لا اله الا اللّه اليه المصير فردا بصيرا» «2».