تفسیر اطیب البیان

اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب) الَّذِين‌َ يَحمِلُون‌َ العَرش‌َ وَ مَن‌ حَولَه‌ُ يُسَبِّحُون‌َ بِحَمدِ رَبِّهِم‌ وَ يُؤمِنُون‌َ بِه‌ِ وَ يَستَغفِرُون‌َ لِلَّذِين‌َ آمَنُوا رَبَّنا وَسِعت‌َ کُل‌َّ شَي‌ءٍ رَحمَةً وَ عِلماً فَاغفِر لِلَّذِين‌َ تابُوا وَ اتَّبَعُوا سَبِيلَک‌َ وَ قِهِم‌ عَذاب‌َ الجَحِيم‌ِ «7» جلد 15 - صفحه 355 کساني‌ ‌که‌ حمل‌ ميکنند عرش‌ الهي‌ ‌را‌ و کساني‌ ‌که‌ اطراف‌ عرش‌ هستند تسبيح‌ و تحميد پروردگار ‌خود‌ ميکنند و ايمان‌ باو دارند و طلب‌ مغفرت‌ ميکنند ‌براي‌ کساني‌ ‌که‌ ايمان‌ آورده‌اند ميگويند پروردگار ‌ما وسعت‌ داده‌اي‌ ‌هر‌ شي‌ء ‌را‌ رحمة و علم‌ ‌پس‌ بيامرز ‌براي‌ کساني‌ ‌که‌ تائب‌ شدند و متابعت‌ کردند راه‌ تو ‌را‌ و نگهدار ‌آنها‌ ‌را‌ ‌از‌ عذاب‌ جحيم‌. الَّذِين‌َ يَحمِلُون‌َ العَرش‌َ عرش‌ الهي‌ محيط بکرسي‌ و کرسي‌ محيط بسماوات‌ سبع‌ و آسمان‌ اول‌ محيط بجميع‌ عوالم‌ سفلي‌ ‌از‌ کره زمين‌ و آب‌ و هوا و ‌هر‌ آسماني‌ محيط بمادون‌ ‌پس‌ عرش‌ محيط بجميع‌ عوالم‌ جسماني‌ ‌از‌ کرات‌ علويه‌ و سفليه‌ ‌است‌ و حمله عرش‌ ملائکه‌ هستند و بقدري‌ ‌با‌ عظمت‌ ‌که‌ زمين‌ گنجايش‌ ‌آنها‌ ‌را‌ ندارد و ‌در‌ ليلة المعراج‌ پيغمبر (ص‌) رفت‌ ‌الي‌ ‌ما فوق‌ العرش‌ ‌که‌ قاب‌َ قَوسَين‌ِ أَو أَدني‌ ‌بود‌ و قنداقه ابي‌ ‌عبد‌ اللّه‌ و حضرت‌ بقية اللّه‌ ‌را‌ بردند حمله عرش‌ زيارت‌ کنند. وَ مَن‌ حَولَه‌ُ ‌که‌ سادات‌ ملائکه‌ هستند ‌که‌ اطراف‌ عرش‌ هستند. يُسَبِّحُون‌َ تسبيح‌ ملائکه‌ تنزيه‌ و تقديس‌ حق‌ ‌است‌ ‌از‌ جميع‌ عيوب‌ و نواقص‌ و احتياجات‌. بِحَمدِ رَبِّهِم‌ باء بمعني‌ ‌مع‌ ‌است‌ ‌يعني‌ «‌مع‌ حمد ربّهم‌» و تحميد ‌آنها‌ تمجيد حق‌ ‌است‌ ذاتا و صفة و فعلا. وَ يُؤمِنُون‌َ بِه‌ِ ايمان‌ ملائکه‌ چون‌ تمام‌ حقائق‌ نزد ‌آنها‌ مکشوف‌ ‌است‌ و موانعي‌ ‌که‌ ‌در‌ بشر هست‌ ‌از‌ شهوت‌ و غضب‌ و حب‌ّ جاه‌ و مال‌ و کبر و نخوت‌ و قساوت‌ و فعل‌ معاصي‌ ‌در‌ ‌آنها‌ نيست‌ و تماما معصوم‌ هستند و شيطان‌ راهي‌ بآنها ندارد و لذا انسان‌ ‌اگر‌ ‌با‌ ‌اينکه‌ موانع‌ ايمان‌ بياورد مقامش‌ ‌از‌ ملائکه‌ بالاتر ميرود. وَ يَستَغفِرُون‌َ لِلَّذِين‌َ آمَنُوا يکي‌ ‌از‌ عبادات‌ حمله عرش‌ و ملائکه‌ حول‌ عرش‌ استغفار ‌در‌ حق‌ مؤمنين‌ ‌است‌ چون‌ مشاهده‌ ميکنند ‌که‌ مؤمنين‌ بسا آلوده‌ ‌به‌ پاره‌اي‌ ‌از‌ معاصي‌ ميشوند ‌بر‌ ‌آنها‌ طلب‌ مغفرت‌ ميکنند و ‌از‌ ‌اينکه‌ جمله‌ دو نکته‌ جلد 15 - صفحه 356 ميتوان‌ استفاده‌ کرد يکي‌ آنکه‌ طلب‌ مغفرت‌ ‌براي‌ مؤمنين‌ ‌خود‌ يک‌ عبادت‌ بزرگي‌ ‌است‌ چنانچه‌ ‌در‌ ادعيه بسيار داريم‌ و ‌از‌ آيات‌ شريفه قرآن‌ ‌هم‌ استفاده‌ ميشود ديگر آنکه‌ استغفار حمله عرش‌ و ملائکه حول‌ عرش‌ يقينا مستجاب‌ ‌است‌ و کلمه «للّذين‌ آمنوا» افاده عموم‌ دارد مي‌گوييم‌ ‌اگر‌ مؤمن‌ ‌با‌ ايمان‌ ‌از‌ دنيا رفت‌ يقينا آمرزيده‌ ميشود. رَبَّنا وَسِعت‌َ کُل‌َّ شَي‌ءٍ رَحمَةً وَ عِلماً اما سعه رحمت‌ صريح‌ قرآن‌ ‌است‌ ‌که‌ ميفرمايد وَ رَحمَتِي‌ وَسِعَت‌ کُل‌َّ شَي‌ءٍ‌-‌ ‌الي‌ ‌قوله‌ وَ الَّذِين‌َ هُم‌ بِآياتِنا يُؤمِنُون‌َ‌-‌ اعراف‌ آيه 155 فقط قابليّت‌ رحمة ميخواهد و ‌آن‌ ايمان‌ ‌است‌ و اما سعه علم‌ ‌قوله‌ ‌تعالي‌ وَ أَن‌َّ اللّه‌َ قَد أَحاطَ بِکُل‌ِّ شَي‌ءٍ عِلماً‌-‌ طلاق‌ آيه 12. فَاغفِر لِلَّذِين‌َ تابُوا وَ اتَّبَعُوا سَبِيلَک‌َ توبه‌ ‌از‌ کفر و شرک‌ و ضلالت‌ و معاصي‌ و متابعت‌ سبيل‌ الهي‌ اطاعت‌ فرامين‌ اوست‌. وَ قِهِم‌ عَذاب‌َ الجَحِيم‌ِ وقايه‌ حفظ ‌است‌ ‌از‌ عذاب‌ جهنّم‌ ‌اينکه‌ تفسير ظاهر آيه شريفه‌ و اما تأويل‌ باطن‌ ‌آيه‌ ‌در‌ اخبار بسيار داريم‌ عرش‌ ‌را‌ بعلم‌ الهي‌ و حاملين‌ علم‌ انبياء و مخصوصا وجود مقدس‌ حضرت‌ رسالت‌ و ‌من‌ حوله‌ ائمّه اطهار اينها تسبيح‌ و تحميد و استغفار ميکنند ‌براي‌ شيعيان‌.

آیات این صفحه