مراد از دو بار مردن، ظاهراً مرگ در پايان عمر و مرگ در پايان برزخ است و مراد از دو بار زنده شدن، زنده شدن در برزخ و زنده شدن در قيامت است. گرچه بعضى گفته‌اند: مراد از دو مرگ، يکى زمان قبل از پيدايش انسان و يکى پايان عمر اوست و مراد از دو بار زنده شدن زمان پيدايش انسان در دنيا و زمان قيامت است و دليل حرف خود را آيه‌ى «کُنْتُمْ أَمْواتاً فَأَحْياکُمْ ثُمَّ يُمِيتُکُمْ ثُمَّ يُحْيِيکُمْ» «1» آورده‌اند، ليکن آنچه گفتيم بهتر است، زيرا در آيه ميراندن مطرح است نه مرده بودن قبل از تولّد.
آرزوى جانسوز دوزخيان براى بازگشت به دنيا بارها در قرآن مطرح شده است:
گاهى مى‌گويند: آيا راه بازگشتى وجود دارد؟ گاهى آرزو مى‌کنند کاش به دنيا باز مى‌گشتند و نيکوکار مى‌شدند و گاهى عاجزانه مى‌گويند: پروردگارا! ما را به دنيا بازگردان تا عمل صالح انجام دهيم. آيات ذيل، اين حقايق را بيان مى‌کند:
«هَلْ إِلى مَرَدٍّ مِنْ سَبِيلٍ» «2» آيا راهى براى بازگشت هست؟
«لَوْ أَنَّ لِي کَرَّةً فَأَکُونَ مِنَ الْمُحْسِنِينَ» «3» اى کاش عمرى ديگر بود تا از نيکوکاران مى‌شدم.
«رَبَّنا أَخْرِجْنا مِنْها فَإِنْ عُدْنا فَإِنَّا ظالِمُونَ» «4» پروردگارا! ما را از اينجا خارج کن، اگر دوباره بازگشتيم ستمکاريم.
«رَبِّ ارْجِعُونِ لَعَلِّي أَعْمَلُ صالِحاً» «5» پروردگارا! مرا بازگردان تا عمل نيک انجام دهم.
«فَارْجِعْنا نَعْمَلْ صالِحاً» «6» ما را بازگردان تا کار نيک انجام دهيم.
«1». بقره، 28.
«2». شورى، 44.
«3». زمر، 58.
«4». مؤمنون، 107.
«5». مؤمنون، 100.
«6». سجده، 12.
جلد 8 - صفحه 226