اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
رَفِيع‌ُ الدَّرَجات‌ِ ذُو العَرش‌ِ يُلقِي الرُّوح‌َ مِن أَمرِه‌ِ عَلي مَن يَشاءُ مِن عِبادِه‌ِ لِيُنذِرَ يَوم‌َ التَّلاق‌ِ «15»
خدايي که رفيع است اعلي درجات صاحب عرش اعظم است القاء ميشود روح از امر او بر هر که بخواهد از بندگان خود براي اينکه انذار کند بندگان را روزي که تمام ملاقات ميکنند.
رَفِيع‌ُ الدَّرَجات‌ِ رفيع بمعني فاعلي يعني رافع الدّرجات بعضي گفتند
جلد 15 - صفحه 362
«رافع درجات الانبياء و الاولياء و المؤمنين» در بهشت که هر کدام باندازه معرفت و تقوي و اعمال صالحه درجات آنها بالا ميرود بعضي گفتند «رافع السّماوات» که هر سمائي فوق سماء ديگر است تا کرسي و عرش بعضي گفتند «عالي الصفات» است که صفات او علم، قدرت، حيات، ساير صفات کماليه و جماليه الي غير النهايه است و بنظر ميآيد که در همين دنيا درجات انبياء و ائمّه، و مؤمنين را بالا ميبرد چنانچه ميفرمايد تِلک‌َ الرُّسُل‌ُ فَضَّلنا بَعضَهُم عَلي بَعض‌ٍ، بقره آيه 254 وجود مقدس نبي اکرم افضل از کل‌ّ انبياء بعد ائمه اطهار بعد انبياء اولوا العزم ثم الّا مثل فالامثل سپس علماء اينکه امّت که فرمود
(علماء امّتي کانبياء بني اسرائيل
ثم‌ّ المؤمنين بعضي بر بعضي).
ذُو العَرش‌ِ که محيط بجميع عوالم است باحاطه قيوميه.
يُلقِي الرُّوح‌َ بعضي گفتند روح الامين جبرئيل صاحب وحي الهيست بر انبياء و چنانچه ميفرمايد وَ إِنَّه‌ُ لَتَنزِيل‌ُ رَب‌ِّ العالَمِين‌َ نَزَل‌َ بِه‌ِ الرُّوح‌ُ الأَمِين‌ُ عَلي قَلبِک‌َ لِتَکُون‌َ مِن‌َ المُنذِرِين‌َ- شعراء آيه 192 الي 194 بعضي گفتند قرآن و کتب آسمانيست که بر انبياء القاء شده بعضي گفتند نبوت است بهر که مشيّتش، تعلق بگيرد بعضي گفتند وحي است و در خبر از حضرت صادق (ع) مرويست در ذيل آيه يَوم‌َ يَقُوم‌ُ الرُّوح‌ُ وَ المَلائِکَةُ صَفًّا- نبأ آيه 37- اينکه روح مخلوقيست اعظم از ملائکه و چندين هزار سر دارد و در هر سري چندين هزار لسان دارد، اقول: و لو اينکه در قرآن از براي روح اطلاقاتي دارد و همچنين در اخبار حتي روح انساني و حيواني و نباتي و جمادي لکن در اينکه آيه آنچه بنظر نزديکتر ميآيد و اللّه العالم اينکه مقام نبوّت و رسالت و ولاية و امامت، و وصايت است و معني القاء جعل است و موافق مفاد آيه شريفه اللّه‌ُ أَعلَم‌ُ حَيث‌ُ يَجعَل‌ُ رِسالَتَه‌ُ- انعام آيه 124 که جعل نبوت و رسالت و امامت باختيار ناس نيست خدا ميداند کي لياقت اينکه نوع مناصب را دارد.
مِن أَمرِه‌ِ امر الهي همان جعل است.
جلد 15 - صفحه 363
عَلي مَن يَشاءُ مِن عِبادِه‌ِ هر که لياقت داشته باشد.
لِيُنذِرَ يَوم‌َ التَّلاق‌ِ که جميع ملائکه و جن‌ّ و انس حتّي حيوانات و وحوش مجتمع ميشوند و يکديگر را ملاقات ميکنند.