تفسیر اطیب البیان

اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب) وَ اللّه‌ُ يَقضِي‌ بِالحَق‌ِّ وَ الَّذِين‌َ يَدعُون‌َ مِن‌ دُونِه‌ِ لا يَقضُون‌َ بِشَي‌ءٍ إِن‌َّ اللّه‌َ هُوَ السَّمِيع‌ُ البَصِيرُ «20» و خداوند متعال‌ حکم‌ ميفرمايد بحق‌ و کساني‌ ‌را‌ ‌که‌ ميخوانند ‌از‌ ‌غير‌ ‌خدا‌ هيچگونه‌ قدرتي‌ ندارند بهيچ‌ حکمي‌ حکم‌ نميکنند محقّقا خداوند سميع‌ و بصير ‌است‌. وَ اللّه‌ُ يَقضِي‌ بِالحَق‌ِّ فرداي‌ قيامت‌ ‌در‌ محکمه عدل‌ الهي‌ حکم‌ فرما ‌خدا‌ ‌است‌ و بس‌ ‌هر‌ ‌که‌ قابليت‌ تفضّل‌ دارد تفضّل‌ ميکند و ‌هر‌ ‌که‌ استحقاق‌ عذاب‌ دارد زائد ‌بر‌ استحقاقش‌ عذاب‌ نميکند. وَ الَّذِين‌َ يَدعُون‌َ مِن‌ دُونِه‌ِ ‌از‌ اصنام‌ و آلهه مشرکين‌ ‌هر‌ چه‌ هست‌ و ‌هر‌ ‌که‌ هست‌ ‌از‌ ملک‌، جن‌ّ، انس‌، شمس‌، قمر، گاو، گوساله‌، آتش‌ ‌ يا ‌ شعور ندارند ‌ يا ‌ قدرت‌ ندارند. جلد 15 - صفحه 366 لا يَقضُون‌َ بِشَي‌ءٍ مسئله قضاوت‌ و حکم‌ ‌در‌ زمان‌ غيبت‌ اختصاص‌ دارد ‌به‌ مجتهد جامع‌ الشرائط چه‌ ‌در‌ باب‌ ترافع‌ و چه‌ ‌در‌ باب‌ حدود و چه‌ ‌در‌ باب‌ موضوعات‌ مثل‌ رؤيت‌ هلال‌ و نحوه‌ بنص‌ فرمايش‌ حضرت‌ باقر (ع‌) «انظروا ‌الي‌ رجل‌ منکم‌ ‌قد‌ روي‌ حديثنا و نظر ‌في‌ حلالنا و حرامنا و عرف‌ احکامنا فاجعلوه‌ حکما ‌الي‌ ‌قوله‌ (ع‌) الراد ‌عليه‌ کالرّاد علينا و الراد علينا کالرّاد ‌علي‌ اللّه‌ و الرّاد ‌علي‌ اللّه‌ ‌في‌ حد الشّرک‌ باللّه‌». إِن‌َّ اللّه‌َ هُوَ السَّمِيع‌ُ البَصِيرُ ‌در‌ اثبات‌ ‌اينکه‌ دو صفت‌ ‌که‌ ‌از‌ صفات‌ ذاتيه حضرت‌ حق‌ ‌است‌ دو مسلک‌ گفتند ‌بعد‌ ‌از‌ آنکه‌ مراد آلة بصر و سمع‌ نيست‌ يک‌ مسلک‌ آنکه‌ ‌از‌ شئون‌ علم‌ ‌است‌ ‌يعني‌ عالم‌ بمسموعات‌ و مبصرات‌ ‌است‌ چنانچه‌ مکرّر بيان‌ ‌شده‌ مسلک‌ دويم‌ ‌از‌ شئون‌ حيات‌ ‌است‌ چون‌ عمي‌ و صم‌ آفة و نقص‌ حيات‌ ‌است‌ و آفة و نقص‌ ‌در‌ ذات‌ اقدس‌ ‌او‌ نيست‌. اقول‌: علم‌ و حيات‌ ‌هم‌ صفة زائده‌ ‌بر‌ ذات‌ نيست‌ چون‌ صرف‌ الوجود ‌است‌ ‌غير‌ محدود ازلا و ابدا و علم‌ و حيات‌ ‌از‌ مراتب‌ وجود ‌است‌ «و کمال‌ توحيده‌ نفي‌ الصفات‌ عنه‌» ‌از‌ امير المؤمنين‌ ‌است‌.

آیات این صفحه