اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
إِذ قالَت‌ِ المَلائِکَةُ يا مَريَم‌ُ إِن‌َّ اللّه‌َ يُبَشِّرُک‌ِ بِکَلِمَةٍ مِنه‌ُ اسمُه‌ُ المَسِيح‌ُ عِيسَي ابن‌ُ مَريَم‌َ وَجِيهاً فِي الدُّنيا وَ الآخِرَةِ وَ مِن‌َ المُقَرَّبِين‌َ (45)
زماني که ملائکه گفتند اي مريم خداوند تو را بشارت ميدهد بکلمه از خود که نامش مسيح است عيسي پسر مريم که آبرومند است در دنيا و آخرت و از مقرّبين درگاه اله است.
إِذ قالَت‌ِ المَلائِکَةُ بشارت ديگري است براي مريم پس از بشارت اولي که
جلد 3 - صفحه 199
إِن‌َّ اللّه‌َ اصطَفاک‌ِ الايه باشد.
يا مَريَم‌ُ إِن‌َّ اللّه‌َ يُبَشِّرُک‌ِ اينکه بشارت از جانب خدا است و فوق بشارت اولي که يک همچه فرزندي خداوند باو عنايت فرمايد.
بِکَلِمَةٍ مِنه‌ُ کلمه عبارت از لفظي است که دلالت بر معني کند و تمام ممکنات دلالت بر وجود واجب و بر علم و قدرت و حکمت او دارند لکن دلالت انسان اتم‌ّ از ساير مخلوقات است و در افراد بشر انبياء دلالة آنها بر شئون الهي بيشتر است و در ميان انبياء عليه السّلام وجود مقدّس نبوي صلّي اللّه عليه و آله و سلّم و اوصياء او عليهم السلام دلالتشان اتم‌ّ است. مرحوم مجلسي عليه الرحمة در جلد هفتم بحار يک باب عنوان دارد (باب انّهم عليهم السلام کلمات اللّه) و در جلد نهم (ان‌ّ عليّا عليه السّلام کلمة اللّه) و عيسي عليه السّلام کلمة اللّه است چون وجود عيسي بر خلاف عادت بود و معجزات باهرات او از تکلّم در مهد و احياء موتي و ابراء اکمه و ابرص و غير آنها و رفتن بآسمان تمام دلالت تامّه دارد بر شئونات ربوبي، و لفظ منه يعني از جانب خداوند افاضه شده.
اسمُه‌ُ المَسِيح‌ُ عِيسَي ابن‌ُ مَريَم‌َ اسم عيسي، لقب مسيح و در وجه تسميه عيسي بمسيح وجوه زيادي گفتند که مسح سر ايتام مينمود تلطّفا يا هر صاحب آفتي را مسح مينمود شفا مي‌يافت، يا بمعني صديق بلغه عبراني است ماشيحا بوده در عربي مسيح گفتند، يا از ماده سبح است بمعني سير در ارض، يا فعيل بمعني مفعولي بمعني ممسوح است بروغن و غير اينها و چون تمام تفسير برأي است اعتبار ندارد.
وَجِيهاً فِي الدُّنيا وَ الآخِرَةِ نزد خداوند آبرومند است نزد انبياء مقام منبع دارد اولو العزم است، و از امتيازات خاصّه مسيح اينست که خداوند او را حفظ فرمود در آسمانها و هست تا زمان ظهور حضرت مهدي عجّل اللّه تعالي فرجه نزول ميکند و مقام وزارت در خدمتش پيدا ميکند و سفياني در صخره بيت المقدّس بدست او بدرک واصل ميشود و با حضرت مهدي (عج) نماز ميگذارد و همين سبب ميشود که نصاري
جلد 3 - صفحه 200
زودتر از ساير کفّار بشرف اسلام مشرف ميشوند.
وَ مِن‌َ المُقَرَّبِين‌َ قرب و منزلة او در پيشگاه احديّت بسيار است.