اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ إِذ يَتَحاجُّون‌َ فِي النّارِ فَيَقُول‌ُ الضُّعَفاءُ لِلَّذِين‌َ استَکبَرُوا إِنّا کُنّا لَکُم تَبَعاً فَهَل أَنتُم مُغنُون‌َ عَنّا نَصِيباً مِن‌َ النّارِ (47) قال‌َ الَّذِين‌َ استَکبَرُوا إِنّا کُل‌ٌّ فِيها إِن‌َّ اللّه‌َ قَد حَکَم‌َ بَين‌َ العِبادِ (48)
و زماني که محاجّه ميکنند با يکديگر در آتش پس ميگويند ضعفا براي کساني که تکبّر ورزيدند محقّقا ما بوديم از براي شما تبع متابعت شما را ميکرديم پس آيا شما بي نياز ميکنيد ما را قسمتي از آتش را ميگويند مستکبرين محقّقا ما بالتمام در آتش هستيم بدرستي که خداوند حکم فرموده بين بندگان خود.
وَ إِذ يَتَحاجُّون‌َ فِي النّارِ محاجّه اهل آتش براي اينست که تقصير را ميخواهند گردن يکديگر بار کنند.
فَيَقُول‌ُ الضُّعَفاءُ که در تحت اوامر اکابر بودند و آنها را متابعت ميکردند و آنها جلوگيري ميکردند اينها را از اينکه ايمان آورند و سبب ضلالت اينها شدند.
لِلَّذِين‌َ استَکبَرُوا رؤساء و امراء و دعات باطله و ارباب ضلالت که سايرين و اتباع خود را سوق بکفر و شرک و ضلالت ميدادند و گفتيم استکبار غير تکبّر است زيرا تکبّر يک بزرگي در خود توهم ميکند اظهار ميکند و استکبار اينکه است که هيچ منشأ بزرگي در او نيست بزرگي را بخود مي‌بندد.
إِنّا کُنّا لَکُم تَبَعاً هر چه ميگفتيد مي‌شنيديم و اطاعت ميکرديم.
فَهَل أَنتُم مُغنُون‌َ عَنّا نَصِيباً مِن‌َ النّارِ با اينکه رياست خود که ميگفتيد
جلد 15 - صفحه 384
ما هر چه بخواهيم ميتوانيم و قدرت داريم.
قال‌َ الَّذِين‌َ استَکبَرُوا رؤسا در جواب تبعه ميگويند اينکه حرفها و بزرگيها و بلند پروازيها در دنيا بود اينجا همه يکسان هستند.
إِنّا کُل‌ٌّ فِيها ضعيف و ذليل و بيچاره هستيم.
إِن‌َّ اللّه‌َ قَد حَکَم‌َ بَين‌َ العِبادِ احدي را بدون تقصير عذاب نميکند و هر که مقصّر است زائد بر تقصيرش عذاب نميکند و تقصير ما بيشتر از شما است زيرا هم خود در ضلالت بوديم هم شما را اضلال ميکرديم اگر قدرت داشتيم اوّل خود را نجات ميداديم و شما هم مقصريد که باختيار خود متابعت ما را ميکرديد ميتوانستيد برويد ايمان بياوريد چنانچه بعضي از شماها رفتند و نجات پيدا کردند وقتي که همه آنها مأيوس شدند متوسّل ميشوند بملائکه عذاب.