اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ رَسُولاً إِلي بَنِي إِسرائِيل‌َ أَنِّي قَد جِئتُکُم بِآيَةٍ مِن رَبِّکُم أَنِّي أَخلُق‌ُ لَکُم مِن‌َ الطِّين‌ِ کَهَيئَةِ الطَّيرِ فَأَنفُخ‌ُ فِيه‌ِ فَيَکُون‌ُ طَيراً بِإِذن‌ِ اللّه‌ِ وَ أُبرِئ‌ُ الأَکمَه‌َ وَ الأَبرَص‌َ وَ أُحي‌ِ المَوتي بِإِذن‌ِ اللّه‌ِ وَ أُنَبِّئُکُم بِما تَأکُلُون‌َ وَ ما تَدَّخِرُون‌َ فِي بُيُوتِکُم إِن‌َّ فِي ذلِک‌َ لَآيَةً لَکُم إِن کُنتُم مُؤمِنِين‌َ (49)
حضرت عيسي پس از وصول بمقام رسالت براي اثبات رسالت خود فرمود من
جلد 3 - صفحه 207
آمده‌ام شما را بآية و معجزه از جانب پروردگار شما به اينکه از گل صورت طيري ميسازم و در آن ميدمم باذن خدا پرنده ميشود و پرواز مي‌کند و کور مادر زاد را بينا مي‌کنم و صاحب برص را شفا ميدهم و مرده را زنده مي‌کنم باذن خدا و خبر ميدهم شما را بآنچه در خانه‌هاي خود مي‌خوريد و آنچه ذخيره مي‌کنيد بتحقيق در اينکه معجزات من هر آينه آيتي است براي شما اگر مؤمن باشيد.
أَنِّي قَد جِئتُکُم بِآيَةٍ مِن رَبِّکُم تعبير بان‌ّ مفتوحه متعلّق است بعامل محذوف يعني (الدليل علي رسالتي انّي الايه) (قد جئتکم بآية) من بي معجزه نيامده‌ام مدّعي رسالت شوم با معجزه آمده‌ام مِن رَبِّکُم معجزه عبارت از فعلي است که از جانب خدا بدست رسول جاري ميشود که از تحت قدرت بشر خارج است و فعل الهي است و اينکه دليل بارزي است که رسول بايد داراي معجزه باشد تا دليل بر صدق دعوي او گردد و اينکه مزخرفي که فرقه ضالّه مضلّه بهائيّه ميگويند معجزه لازم نيست بلکه اشراق در قلب ميشود که اينکه رسول است باطل است زيرا هر مدّعي کاذبي ميتواند متمسّک باين کلام شود چنانچه خود باب و بهاء و صدها امثال آنها مدّعي شدند.
أَنِّي أَخلُق‌ُ لَکُم مِن‌َ الطِّين‌ِ کَهَيئَةِ الطَّيرِ مسئله تصوير صور ذات ارواح باجماع و اخبار متظافره حرام است لکن در اينکه مورد چون حضرت عيسي براي اقامه معجزه که کساني که تصوير صورت ميکنند قدرت ندارند در آنها نفخ روح کنند و گل را گوشت و پر و اعضاء و جوارح کنند و بمن اينکه قدرت را خدا افاضه فرموده مانعي ندارد و از اينکه جمله استفاده ميشود که در زمان حضرت عيسي مصورين بسيار بوده و اعتبار هم شاهد است چون اکثر مردم اگر نگوئيم تمام آنها حتّي يهوديها تصوير مختلفه مثل صورت انبياء و ملائکه و غير آنها ميتراشيدند و بآنها سجده مي‌کردند و خداي خود ميپنداشتند که اينکه يکي از معجزات عيسي عليه السّلام شد.
فَأَنفُخ‌ُ فِيه‌ِ نفخ دميدن است فَيَکُون‌ُ طَيراً بِإِذن‌ِ اللّه‌ِ اشاره به اينکه تصوير
جلد 3 - صفحه 208
و نفخ فعل من است لکن طير شدن و پرواز فعل خدا است و از قدرت بشر خارج است چنانچه و ابرء الاکمه و الأبرص هم از اينکه قبيل است که دست کشيدن عيسي بر چشم يا موضع برص فعل عيسي لکن بصير شدن و شفا پيدا کردن فعل الهي است و اينکه دو معجزه هم از باب اينکه بوده که اطباء بزرگ در آن زمان بودند و معالجات محيّر العقول مي‌کردند خداوند اينکه معجزات را بدست او عنايت فرمود.
وَ أُحي‌ِ المَوتي بِإِذن‌ِ اللّه‌ِ حکماء زبردست که امراض سخت را که مشرف بر هلاکت بود معالجه مي‌کردند ولي از مرده زنده کردن عاجز بودند چنانچه در زمان موسي عليه السّلام سحره بسيار بودند معجزه موسي عصا و يد بيضاء بود و در زمان پيغمبر اسلام صلّي اللّه عليه و آله و سلّم فصاحت و بلاغت بسيار رواج داشت معجزه قرآن بود.
و ممکن است که تنوّع در معجزات انبياء حکمت ديگري داشته باشد و آن اينکه است که اگر تمام انبياء يک نوع معجزه داشتند توهّم ميشد که اينکه يک نوع صنعتي است که اينها از يک ديگر اخذ کرده باشند.
وَ أُنَبِّئُکُم بِما تَأکُلُون‌َ وَ ما تَدَّخِرُون‌َ فِي بُيُوتِکُم از اينکه جمله هم ميتوان گفت و استفاده نمود که در زمان عيسي عليه السّلام کهنه و جادوگران و منجّمين بسيار بودند که خبر از مغيبات ميدادند و لکن باجمال و امّا بخصوصيّات ممکن نيست خبر دهند و حضرت عيسي عليه السّلام چون بتمام خصوصيّات خبر ميداد معلوم ميشود که جز بطريقه وحي ممکن نيست.
إِن‌َّ فِي ذلِک‌َ لَآيَةً لَکُم يعني در آنچه بيان شد از معجزات باهرات آيه و دليل و برهان است بر رسالت رسول و صدق دعواي او إِن کُنتُم مُؤمِنِين‌َ اگر ايمان بخدا داريد و افعال الهي را با افعال بشري تميز ميدهيد و جزو طبيعيّين که منکر خدا باشند و تمام افعال را مستند بطبيعت ميدانند نيستيد زيرا تا اعتقاد بوجود خدا نباشد اثبات اينکه رسول از جانب او است نميشود
جلد 3 - صفحه 209
و لذا در بسياري از آيات خداوند مقاله کفار را که زير بار انبياء نميرفتند نقل ميفرمايد که چرا ملائکه را نفرستاد و اينها دروغ نسبت بخدا ميدهند و خدا کسي را نفرستاده و امثال اينکه عبارات که کاشف از اينست که معتقد بخدا بودند، و ردّ طبيعت را بايد از راه ادلّه عقليّه نمود.