تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
أَوْ تَقُولَ لَوْ أَنَّ اللَّهَ هَدانِي لَکُنْتُ مِنَ الْمُتَّقِينَ (57)
أَوْ تَقُولَ لَوْ أَنَّ اللَّهَ هَدانِي: يا گويد اگر خداى هدايت نمودى مرا، لَکُنْتُ مِنَ الْمُتَّقِينَ: هر آينه مىبودم از پرهيزکاران، و مشرک نمىشدم.
تنبيه:
هدايتى که متمنى قائل باشد از سه قسم باشد: 1- بر وجه الجاء
«1» مجمع البيان، (چ 1401- قم) ج 4 ص 505.
جلد 11 - صفحه 261
و اجبار. 2- بر سبيل الطاف. 3- به طريق وحى. اما اول- از حکمت و مصلحت خارج است. اما دوم- به جهت عدم استعداد و اهليت الطاف از دائره لطف بيرون است. اما سوم- اگرچه متحقق بود لکن به جهت انکار و عناد، اعراض از آن نموده تابع آن نشدند تا مهتدى شوند، پس اين گفتار که از او صادر شود يا به جهت تحير خواهد در امر خود، يا به جهت تعلل او به چيزى که فايده به او نرساند به طريق تعلل کفار به اغواى رؤسا و شياطين.