اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ يَوم‌َ القِيامَةِ تَرَي الَّذِين‌َ کَذَبُوا عَلَي اللّه‌ِ وُجُوهُهُم مُسوَدَّةٌ أَ لَيس‌َ فِي جَهَنَّم‌َ مَثوي‌ً لِلمُتَکَبِّرِين‌َ (60)
و روز قيامت ميبيني که کساني که دروغ گفتند بر خداوند متعال صورتهاي آنها سياه شده آيا نيست در جهنم جايگاه براي متکبرين.
وَ يَوم‌َ القِيامَةِ تَرَي الَّذِين‌َ کَذَبُوا عَلَي اللّه‌ِ کذب بر خدا صدق ميکند بر کسي که و لو يک حکم الهي را رد کند يا حلال او را حرام کند يا حرام او را حلال داند مثل آنکه گفت متعتان کانتا محللتان في عهد رسول اللّه انا احرمهما
جلد 15 - صفحه 336
و اعاقب عليهما متعة الحج و متعة النساء و اينکه جمله شامل تمام مشرکين ميشود که توحيد را تکذيب کردند و تمام کفار ميشود که انبياء را تکذيب کردند و تمام مخالفين که اوصياء را تکذيب کردند و تمام مبدعين که بدعت گذاردند و نسبت بخدا دادند و تمام منکرين که پاره‌اي احکام الهي را رد کردند و منکر شدند و تمام مضلين که ديگران را در ضلالت انداختند و تمام ضالين که ضلالت را اختيار کردند.
وُجُوهُهُم مُسوَدَّةٌ با صورت سياه وارد ميشوند در مقابل مؤمنين که با صورت نوراني وارد ميشوند که ميفرمايد يَوم‌َ تَبيَض‌ُّ وُجُوه‌ٌ وَ تَسوَدُّ وُجُوه‌ٌ فَأَمَّا الَّذِين‌َ اسوَدَّت وُجُوهُهُم أَ کَفَرتُم بَعدَ إِيمانِکُم فَذُوقُوا العَذاب‌َ بِما کُنتُم تَکفُرُون‌َ وَ أَمَّا الَّذِين‌َ ابيَضَّت وُجُوهُهُم فَفِي رَحمَت‌ِ اللّه‌ِ هُم فِيها خالِدُون‌َ آل عمران آيه 102.
تنبيه: از کلمه بعد ايمانهم استفاده ميشود که مراد کساني هستند که در عهد رسول اللّه ايمان آوردند و پس از رحلتش مرتد شدند که فرمودند
«ارتد- النّاس بعد رسول اللّه الا خمس».
أَ لَيس‌َ فِي جَهَنَّم‌َ مَثوي‌ً لِلمُتَکَبِّرِين‌َ معلوم ميشود کذب علي اللّه آنها از روي تکبر بوده و از اينکه جمله هم استفاده ميشود کساني که از روي تکبر کذب علي- اللّه گفتند کيان هستند بقرينه بعد ايمانهم.