اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ سِيق‌َ الَّذِين‌َ کَفَرُوا إِلي جَهَنَّم‌َ زُمَراً حَتّي إِذا جاؤُها فُتِحَت أَبوابُها وَ قال‌َ لَهُم خَزَنَتُها أَ لَم يَأتِکُم رُسُل‌ٌ مِنکُم يَتلُون‌َ عَلَيکُم آيات‌ِ رَبِّکُم وَ يُنذِرُونَکُم لِقاءَ يَومِکُم هذا قالُوا بَلي وَ لکِن حَقَّت کَلِمَةُ العَذاب‌ِ عَلَي الکافِرِين‌َ (71)
و رانده ميشوند کساني که کافر بودند بسوي جهنم دسته دسته فوج فوج تا موقعي که آمدند نزد جهنم باز ميشود درهاي جهنم و ميگويند کساني که خازن جهنم هستند و موکل بر عذاب بآنها آيا نيامد شما را انبياء و رسل که تلاوت و بيان کنند آيات پروردگار شما را و خبر دهند شما را از ملاقات هم چه روزي ميگويند کفار چرا آمدند و لکن ثابت و محقق شده کلمه عذاب بر کساني که کافر شدند و ايمان نياوردند.
وَ سِيق‌َ الَّذِين‌َ کَفَرُوا سوق راندن بعنف و زجر است که آنها را با تازيانه‌هاي آتشي و غلها و زنجيرها ميکشند رو بجهنم و ملحق بکفار هستند که از روي تقصير ايمان نياوردند يا دست از ايمان کشيدند چنانچه ميفرمايد إِذِ-
جلد 15 - صفحه 345
الأَغلال‌ُ فِي أَعناقِهِم وَ السَّلاسِل‌ُ يُسحَبُون‌َ فِي الحَمِيم‌ِ مؤمن آيه 73.
إِلي جَهَنَّم‌َ زُمَراً يعني فوج فوج دسته دسته زيرا کفار يک مسلک نبودند هر دسته يک طريقه داشتند از طبيعي و اقسام شرک و اقسام کفر حتي مرتد و منکر ضروري که بسا هزار فرقه ميشوند و هر فرقه يک نوع از عذاب دارند.
حَتّي إِذا جاؤُها تا موقعي که ميرسانند آنها را نزديک جهنم.
فُتِحَت أَبوابُها درهاي جهنم باز ميشود که هفت در دارد از هر دري يک قسمت آنها را وارد ميکنند که ميفرمايد لَها سَبعَةُ أَبواب‌ٍ لِکُل‌ِّ باب‌ٍ مِنهُم جُزءٌ مَقسُوم‌ٌ حجر آيه 44.
وَ قال‌َ لَهُم خَزَنَتُها خزان جهنم ملائکه موکلين بعذاب هستند که در دست آنها تازيانه‌هاي آتشي و عمودهاي آتشي هست از روي سخريه و استهزاء بآنها ميگويند أَ لَم يَأتِکُم رُسُل‌ٌ مِنکُم آدم، شيث، ادريس، نوح، هود، صالح، ابراهيم لوط، شعيب، موسي، عيسي، محمّد و ساير رسل يَتلُون‌َ عَلَيکُم آيات‌ِ رَبِّکُم از دلائل و براهين و معجزات و بيان احکام و مواعظ و نصايح و بشارات وَ يُنذِرُونَکُم لِقاءَ يَومِکُم هذا و بترسانند شما را از همچه روزي که مهمترين وظائف رسل انذار است.
قالُوا بَلي کفار در جواب خزنه گفتند بلي آمدند و بيان کردند و انذار نمودند و لکن بواسطه قساوت قلب و کفر و نخوت و هزار عيب ديگر ثابت و محقق کرد عذاب را بر کافرين وَ لکِن حَقَّت کَلِمَةُ العَذاب‌ِ عَلَي الکافِرِين‌َ.