اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ تَرَي المَلائِکَةَ حَافِّين‌َ مِن حَول‌ِ العَرش‌ِ يُسَبِّحُون‌َ بِحَمدِ رَبِّهِم وَ قُضِي‌َ بَينَهُم بِالحَق‌ِّ وَ قِيل‌َ الحَمدُ لِلّه‌ِ رَب‌ِّ العالَمِين‌َ (75)
و ميبيني ملائکه را که اطراف عرش الهي هستند تسبيح و تحميد ميکنند پروردگار خود را او حکم ميشود بين بندگان بحق و گفته ميشود که حمد مختص بخداونديست که پروردگار جميع عالمين است.
نظر به اينکه عرش اعظم الهي سايه انداخته بر تمام بهشت که اهل بهشت تماما زير سايه عرش هستند مشاهده ميکنند ملائکه را که در اطراف عرش هستند لذا ميفرمايد:
وَ تَرَي المَلائِکَةَ حَافِّين‌َ مِن حَول‌ِ العَرش‌ِ و عبادت آنها تسبيح و تحميد است.
يُسَبِّحُون‌َ بِحَمدِ رَبِّهِم تسبيح تنزيه حق است از کليه قبايح و عيوب و نقائص و تحميد و تمجيد حق است بجميع کمالات و شئون و تقديم تسبيح بر
جلد 15 - صفحه 349
تحميد بواسطه اينست که تخليه مقدم بر تحليه است چنانچه در تسبيحات اربعه مقدم ذکر شده و همچنين در ذکر رکوع و سجود.
وَ قُضِي‌َ بَينَهُم بِالحَق‌ِّ جمله مستقله است که هر که را آنچه حق او بود باو داد حق عذاب و حق ثواب.
وَ قِيل‌َ الحَمدُ لِلّه‌ِ رَب‌ِّ العالَمِين‌َ قائل ممکن است خداوند متعال باشد زيرا احدي نميتواند که حق حمد الهي را بجا آورد جز ذات مقدس پروردگار چنانچه از امير المؤمنين است
«لا احصي ثناء عليک انت کما اثنيت علي نفسک»
و ممکن است کلام اهل بهشت باشد چنانچه ميفرمايد إِن‌َّ الَّذِين‌َ آمَنُوا وَ عَمِلُوا- الصّالِحات‌ِ يَهدِيهِم رَبُّهُم بِإِيمانِهِم تَجرِي مِن تَحتِهِم‌ُ الأَنهارُ فِي جَنّات‌ِ النَّعِيم‌ِ دَعواهُم فِيها سُبحانَک‌َ اللّهُم‌َّ وَ تَحِيَّتُهُم فِيها سَلام‌ٌ وَ آخِرُ دَعواهُم أَن‌ِ الحَمدُ لِلّه‌ِ رَب‌ِّ العالَمِين‌َ يونس آيه 9 و 10 و ممکن است کلام خزنه بهشت باشد و ممکن است کلام حافّين حول العرش باشد و احتمال دوم اقرب بنظر ميآيد.
هذا آخر الکلام في تفسير سورة الزمر و يأتيه انشاء اللّه تعالي تفسير سورة- المؤمن و بقية السور و الحمد لوليه و الشکر لنعمائه و الصلاة علي نبيه و آله و ساير انبيائه و اوليائه و اللعن علي اعدائه و انا الاقل السيد عبد الحسين الطيّب.
سوره فاطر- آيه 45 هذا آخر ما اردنا في تفسير سورة الفاطر و الحمد للّه و الشکر علي نعمائه و الصلاة و السلام علي اهل اصطفائه و اللعن علي اعدائه الي يوم لقائه و يتلوه انشاء اللّه سورة المبارکة يس و بقية السور و انا العبد الذليل الحقير الفقير المسکين المستکين السيّد عبد الحسين المدعوّ بالطّيب غفر له.
جلد 15 - صفحه 350
سورة المؤمن مشتمل بر 85 آيه- مکّي
بسمه تبارک و تعالي و الصّلاة علي نبيّه و آله و اللّعن علي اعدائه و أعدائهم الي يوم لقائه