1- لازمه‌ى رهبرى، سعه‌ى صدر و صبر در مقابل سخنان تلخ ديگران است.
«اصْبِرْ عَلى ما يَقُولُونَ»
2- ياد تاريخ گذشتگان، عامل صبر در برابر سختى‌ها و مشکلات است.
اصْبِرْ ... وَ اذْکُرْ
3- استهزا و تبليغات سوء کار هميشگى مخالفان است. «اصْبِرْ عَلى ما يَقُولُونَ» (فعل مضارع رمز استمرار است).
4- استهزا و تبليغات دشمن بسيار سخت و شديد است. (زيرا پيامبرى را که سعه صدر و حلم دارد خسته و محتاج به صبر مى‌کند). اصْبِرْ عَلى ...
5- انبيا نيز به مواعظ الهى نيازمندند. اصْبِرْ ...
6- نقش الگوها در تربيت فراموش نشود. «وَ اذْکُرْ عَبْدَنا داوُدَ»
7- سرچشمه‌ى قدرت بر صبر، عبوديّت و سرسپردگى به خداست. «عَبْدَنا داوُدَ»
8- قدرت در دست فرعون سبب استبداد است، «وَ فِرْعَوْنُ ذُو الْأَوْتادِ» ولى در دست مردان خدا همراه با تضرّع و بندگى است. «داوُدَ ذَا الْأَيْدِ إِنَّهُ أَوَّابٌ»
9- توبه و انابه‌ى صاحبان قدرت، سزاوار ستايش است. «ذَا الْأَيْدِ إِنَّهُ أَوَّابٌ»
10- توبه و انابه‌اى ارزشمند است که مختصر و لحظه‌اى نباشد. «أَوَّابٌ» حضرت
«1». فيل، 3.
«2». نور، 41.
جلد 8 - صفحه 91
داود بسيار انابه مى‌کرد و در همه امور زندگى به خداوند روى مى‌آورد و اين توجّه دائمى سبب قدرت او بود. «ذَا الْأَيْدِ إِنَّهُ أَوَّابٌ»
11- انسان در اثر تکامل معنوى مى‌تواند طبيعت را با خود همراه کند. «سَخَّرْنَا الْجِبالَ مَعَهُ»
12- يک عمل انقلابى داود (که در آيه 251 سوره بقره آمده است وَ قَتَلَ داوُدُ جالُوتَ ...) آن همه الطاف الهى را به دنبال داشت. سَخَّرْنَا الْجِبالَ مَعَهُ ... شَدَدْنا مُلْکَهُ وَ آتَيْناهُ الْحِکْمَةَ
13- بهترين زمان براى ياد خدا شامگاهان و صبحگاهان است. «بِالْعَشِيِّ وَ الْإِشْراقِ»
14- شرط دريافت الطاف خداوند عبوديّت است. «عَبْدَنا- ذَا الْأَيْدِ- آتَيْناهُ الْحِکْمَةَ»
15- کافران هر چه مى‌خواهند لجاجت کنند و سر تعظيم در برابر خدا فرود نياورند، امّا بدانند هستى در حال تسبيح خداست. «يُسَبِّحْنَ»
16- کوه‌ها نوعى شعور دارند «مَعَهُ يُسَبِّحْنَ» و حيوانات زمان را مى‌شناسند. مَعَهُ يُسَبِّحْنَ بِالْعَشِيِ ...
17- محور تسبيح حيوانات و جمادات هستى، تسبيح اولياى خداست. مَعَهُ يُسَبِّحْنَ ... کُلٌّ لَهُ أَوَّابٌ
18- پرندگان داراى نوعى شعور نسبت به خداوند و هستى هستند. «وَ الطَّيْرَ مَحْشُورَةً کُلٌّ لَهُ أَوَّابٌ»
19- حکومت بايد بر اساس حکمت و عدالت باشد. «شَدَدْنا مُلْکَهُ وَ آتَيْناهُ الْحِکْمَةَ وَ فَصْلَ الْخِطابِ»
20- حضرت داود، از پيامبرانى است که نبوّت و سلطنت را با يکديگر داشته است. «شَدَدْنا مُلْکَهُ- وَ آتَيْناهُ الْحِکْمَةَ»
21- دين از سياست جدا نيست و برخى انبيا حکومت داشته‌اند. «ذَا الْأَيْدِ- شَدَدْنا مُلْکَهُ- فَصْلَ الْخِطابِ»
22- ما نيز بايد حکومت مردان خدا را تقويت کنيم. جمله «شَدَدْنا مُلْکَهُ» رمز آن است که شما نيز ملک و حکومت اولياى الهى به او را تقويت کنيد.
23- رهبران جامعه بايد شرائطى داشته باشند. ارتباط دائمى با خداوند «إِنَّهُ أَوَّابٌ»
جلد 8 - صفحه 92
قدرت، «شَدَدْنا مُلْکَهُ» حکمت، «وَ آتَيْناهُ الْحِکْمَةَ» و توانايى بر فيصله دادن بخاطر منطق قوى. «فَصْلَ الْخِطابِ»