نکته‌های تفسیر نور

کلمه‌ى‌ «رُخاءً» به معناى آسانى است. اين باد، تخت سليمان را بلند و آرام به هر کجا که او اراده مى‌کرد فرو مى‌نشاند. مراد از «الشَّياطِينَ» يا شياطين جنّى است که مسخر سليمان شدند با آنکه طبيعتشان تمرّد و سرکشى است و يا اعم از انسان‌هاى سرکش و جنّيان متمرّد است، زيرا کلمه شيطان با اين مفهوم وسيع نيز در قرآن آمده است. «شَياطِينَ الْإِنْسِ وَ الْجِنِّ» «1» خداوند به اعجاز خود، همه نيروهاى طبيعى، انسانى و جنّى را تحت سلطه‌ى سليمان قرار داد. گروهى در خشکى آنچه را او مى‌خواست مى‌ساختند، «بَنَّاءٍ» و گروهى نيازهاى حکومت او را در دريا بر آورده مى‌کردند. «غَوَّاصٍ» مراد از هذا عَطاؤُنا ... بِغَيْرِ حِسابٍ‌ عطاى بى‌حساب الهى به پيامبران است که مورد محاسبه و مؤاخذه قرار نمى‌گيرد. خداوند در اين آيات به الطافى که به حضرت سليمان داشته اشاره دارد، از جمله: تسخير باد و بهره‌گيرى از نيروى جنّ و مهار کردن نيروهاى مخرّب و تفويض اختيار و مقام قرب الهى و آينده‌اى درخشان. اين نعمت‌ها گوشه‌اى از حکومت نمونه‌اى است که او درخواست کرده بود. آرى، يک‌ «1». انعام، 112. جلد 8 - صفحه 110 حکومت نمونه بايد از نيروهاى مخرّب درامان باشد، «مُقَرَّنِينَ فِي الْأَصْفادِ» بايد مشکل ارتباط سريع و حمل و نقل را حل کند، «فَسَخَّرْنا لَهُ الرِّيحَ تَجْرِي بِأَمْرِهِ» از تخصّص‌ها استفاده کند، «بَنَّاءٍ وَ غَوَّاصٍ» قدرت تصميم داشته باشد، «فَامْنُنْ أَوْ أَمْسِکْ» دستش باز باشد، «بِغَيْرِ حِسابٍ» و در عين حال آينده‌ى معنويّت او تأمين باشد. «عِنْدَنا لَزُلْفى‌ وَ حُسْنَ مَآبٍ» حکومت لغزشگاهى براى انحراف و بد عاقبت شدن است و لذا حضرت يوسف در چاه و زندان نگفت: «تَوَفَّنِي مُسْلِماً» ليکن همين که به حکومت رسيد از خداوند حسن عاقبت و مسلمان مردن را درخواست کرد، «رَبِّ قَدْ آتَيْتَنِي مِنَ الْمُلْکِ وَ عَلَّمْتَنِي مِنْ تَأْوِيلِ الْأَحادِيثِ فاطِرَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ أَنْتَ وَلِيِّي فِي الدُّنْيا وَ الْآخِرَةِ تَوَفَّنِي مُسْلِماً وَ أَلْحِقْنِي بِالصَّالِحِينَ» «1» و حضرت سليمان نيز خوش عاقبت شد. «حُسْنَ مَآبٍ»