اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ اذکُر عِبادَنا إِبراهِيم‌َ وَ إِسحاق‌َ وَ يَعقُوب‌َ أُولِي الأَيدِي وَ الأَبصارِ (45)
و ياد کن بندگان ما را ابراهيم و اسحق و يعقوب صاحبان ايادي و ابصار بودند.
وَ اذکُر عِبادَنا إِبراهِيم‌َ که يک تنه در مقابل يک دنيا مشرک قيام کرد و اصنام آنها را در هم شکست و قدرت‌نمايي‌هاي ديگر حتّي با
جلد 15 - صفحه 252
نمرود محاجّه کرد.
وَ إِسحاق‌َ که وصي‌ّ حضرت ابراهيم بود و نامش اسرائيل بود و تمام انبياء بني اسرائيل از نسل او بودند و نسلش تا دامنه قيامت باقي است.
وَ يَعقُوب‌َ که شرح حال او و بکاء او در سوره يوسف مفصّلا گذشت.
أُولِي الأَيدِي وَ الأَبصارِ ايدي جمع يد و از براي يد اطلاقاتي است: يد جارحه، يد ذي الحق که مي‌گويي «لفلان علي‌ّ يد» يد قوت و قدرت يَدُ اللّه‌ِ فَوق‌َ أَيدِيهِم يد بذل و احسان و انفاق قالَت‌ِ اليَهُودُ يَدُ اللّه‌ِ مَغلُولَةٌ غُلَّت أَيدِيهِم وَ لُعِنُوا بِما قالُوا بَل يَداه‌ُ مَبسُوطَتان‌ِ يُنفِق‌ُ کَيف‌َ يَشاءُ- مائده آيه 69- و در اينجا قيام بوظائف عبوديت است شخصي عبادت تزکيه اخلاق و نوعي ارشاد و هدايت. و ابصار جمع بصر است بمعني بينايي قلب بنور علم و معرفت و بالجمله جامع علم و عمل هر دو بودند که در حديث است که افراد انسان چهار قسم هستند
«عالم متمسّک و عالم متهتّک و جاهل متنسّک و جاهل متهتّک»
اولي اهل نجات و بقيّه اهل عذاب. «عالم بي‌عمل و چشمه بي‌آب يکي است» در قيامت سؤال ميشود
«هلا عملت»
عذر مي‌آورد نميدانستم خطاب ميرسد
«هلا تعلمت»
انسان بخواهد پرواز کند باوج سعادت دو بال ميخواهد علم و عمل و لکن اکثر چشم قلبشان روشن نيست يا به کفر و زندقه کور شده يا بصفات خبيثه مريض شده يا حب شهوات روي او را پوشانيده.