→

آیه ۴۵ سوره ص

سوره ص، آیه ۴۵ · جزء ۲۳ · صفحه ۴۵۶

وَ اذْكُرْ عِبَادَنَا إِبْرَاهِيمَ وَ إِسْحَاقَ وَ يَعْقُوبَ أُولِي الْأَيْدِي وَ الْأَبْصَارِ

و به خاطر بیاور بندگان ما ابراهیم و اسحاق و یعقوب را، صاحبان دستها (ی نیرومند) و چشمها (ی بینا)!

معنی کلمات و عبارات
«أُوْلِی الأیْدِی»: دارندگان قدرت و قوّت در طاعت و عبادت. دارندگان دستهای تلاشگر در همه زمینه‌های خوبی و نیکی. «الأبْصَارِ»: جمع بَصَر به معنی بصیرت؛ یعنی بینش روشن و آگاهی قابل ملاحظه از قوانین و اسرار دین و شریعت، و آشنایی با امور زندگی و شناخت راه و روش دنیوی.
نکات آیه
۱ - یادآورى سرگذشت ابراهیم، اسحاق و یعقوب(علیهم السلام)، توصیه خداوند به پیامبر(ص) «و اذکر عبدنا إبرهیم و إسحق و یعقوب» ۲ - سرگذشت ابراهیم، اسحاق و یعقوب (علیهم السلام)، درس آموز و سازنده براى پیامبر(ص) و مؤمنان «و اذکر عبدنا إبرهیم و إسحق و یعقوب» توصیه خداوند به پیامبر(ص)، مبنى بر یادآورى سرگذشت حضرت ابراهیم(ع) و... مى تواند به منظور درس آموزى و سازندگى باشد. ۳ - ابراهیم، اسحاق و یعقوب (علیهم السلام)، از بندگان حقیقى و بلندمرتبه خداوند «عبدنا إبرهیم و إسحق و یعقوب» تصریح به عبد بودن ابراهیم، اسحاق و یعقوب (علیهم السلام) - با آن که همه انسان ها عبد هستند - و نیز اضافه آن به ضمیر جلاله (نا)، مى تواند گویاى برداشت یاد شده باشد. ۴ - ابراهیم، اسحاق و یعقوب (علیهم السلام)، انسان هاى برخوردار از «قدرت و توانایى» و «بصیرت و روشن بینى» «إبرهیم و إسحق و یعقوب أُولى الأیدى و الأبصر» «أُولى الأیدى» (صاحبان دست ها) کنایه از قدرت و توانایى است. ۵ - توانایى بر اداره جامعه و داشتن بصیرت و روشن بینى، از شرایط رهبران جامعه دینى «إبرهیم وإسحق و یعقوب أُولى الأیدى و الأبصر» ۶ - «قدرت و توانایى» و «بصیرت و روشن بینى»، از ارزش ها و نعمت هاى الهى براى انسان «إبرهیم و إسحق و یعقوب أُولى الأیدى و الأبصر» ۷ - ابراهیم، اسحاق و یعقوب (علیهم السلام)، مردان علم و عمل «إبرهیم و إسحق و یعقوب أُولى الأیدى و الأبصر» برداشت یاد شده مبتنى بر این دیدگاه است که «الأبصار» کنایه از علم و «الأیدى» کنایه از عمل باشد.
روایات
۸ - «عن أبى جعفر(ع) فى قوله «أُولى الأیدى و الأبصار» یعنى أُولى القوّة فى العبادة و البصر فیها; [منبع: تفسیر قمى، ج ۲، ص ۲۴۲; نورالثقلین، ج ۴، ص ۴۶۶، ج ۷۲.] از امام باقر(ع) درباره سخن خداوند «أُولى الأیدى و الأبصار» روایت شده که مراد صاحبان قوت و بصیرت در عبادت هستند».
تفسیر

آیات مرتبط و نمودار ارتباط ‹