اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
ما کان‌َ لِي مِن عِلم‌ٍ بِالمَلَإِ الأَعلي إِذ يَختَصِمُون‌َ (69)
نبود از براي من از علم بملأ اعلي زماني که مخاصمه ميکنيد.
از علي بن ابراهيم مسندا از اسمعيل جوفي ميگويد: خدمت حضرت باقر (ع) در مسجد الحرام بودم سه مرتبه آيه شريفه سُبحان‌َ الَّذِي أَسري را تلاوت فرمود پس از آن مسجد اقصي را تفسير فرمود به بيت المعمور که در ليلة المعراج جبرئيل تنها گذاشت پيغمبر را و حضرتش بالا رفت تا رسيد به عالم انوار که حضرت ملأ اعلي را به همان عالم انوار تفسير فرموده که حضرت رسالت ميفرمايد به آن عالم رسيدم ميان من از زمين تا آنجا حائل شد خطاب رسيد که را انتخاب کردي بر خلافت عرض کردم علي مرا از تمام خلق بيشتر دوست دارد خطاب شده مرا هم بيشتر، دوست دارد و من علي را انتخاب کردم بر وصايت و خلافت و امامت اينکه خلاصه حديث است و الا حديث مبسوط است ما براي شاهد ذکر کرديم بپردازيم به تفسير آيه شريفه:
ما کان‌َ لِي مِن عِلم‌ٍ بِالمَلَإِ الأَعلي چون قبل از معراج حضرت بملأ اعلي نرفته بود ميفرمايد من علم بملأ اعلي نداشتم موقعي که رسيدم بملأ اعلي عالم انوار که در سوره نجم تعبير به افق اعلي فرموده که ميفرمايد:
وَ هُوَ بِالأُفُق‌ِ الأَعلي ثُم‌َّ دَنا فَتَدَلّي فَکان‌َ قاب‌َ قَوسَين‌ِ أَو أَدني فَأَوحي إِلي عَبدِه‌ِ ما أَوحي که تمام علوم آنجا افاضه شد و تعيين خليفه شد و در ذيل حديث مذکور که اشاره شد ميفرمايد خطاب به پيغمبر رسيد که به علي بشارت ده
يا محمّد يا محمّد بشّره بانه راية الهدي و امام اوليائي و نور لمن اطاعني و الکلمة الّتي الزمتها للمتقين من احبه احبني و من ابغضه ابغصني مع ما اني اخصه بما لم اخصه به احدا
جلد 15 - صفحه 269
فقلت يا رب اخي و صاحبي و وزيري و وارثي فقال انه امر قد سبق انه مبتلي و مبتلي به)
پس از آن دارد انگشت شمار چهار مرتبه خداوند فرمود
«مع ما اني قد نحلته و نحلته و نحلته و نحلته اربعه اشياء- الحديث».
إِذ يَختَصِمُون‌َ خداوند خصم آنهايي باشد که خصم علي، و آل او هستند بالاخص نواصب، خلاصه کلام اينکه نصب خليفه نه به اختيار رسول بوده و نه باختيار امّت و نه به شوري بلکه در ملاء اعلي عالم انوار خداوند متعال نصب فرموده.