نکته‌های تفسیر نور

رابطه ميان گوينده و گفتار چهار نوع است: الف) هم گوينده باطل است، هم سخن باطل است. ب) گوينده بر باطل است، ولى سخن حقّى مى‌گويد. ج) گوينده بر حقّ است ولى حرفش باطل است. د) هم گوينده حقّ است و هم کلام او حقّ است. خداوند، هم خودش حقّ است و هم سخنش حقّ است. «قالَ فَالْحَقُّ وَ الْحَقَّ أَقُولُ» در آغاز اين سوره، سخن از ذکر به ميان آمد، «ص وَ الْقُرْآنِ ذِي الذِّکْرِ» در پايان سوره نيز از ذکر اين گونه ياد شده است: «إِنْ هُوَ إِلَّا ذِکْرٌ لِلْعالَمِينَ» مراد از تکلّف که پيامبر آن را از خود نفى مى‌کند، آن است که من سخنانم روشن و منطقى است و چيزى را بر شما تحميل نمى‌کنم. «ما أَنَا مِنَ الْمُتَکَلِّفِينَ» چنانکه در ذيل آيه 67 اين سوره: «قُلْ هُوَ نَبَأٌ عَظِيمٌ» گفتيم، بر اساس روايات مراد از «نَبَأٌ عَظِيمٌ» خبر ولايتِ علىّ بن ابى‌طالب عليهما السلام است که آيه پايانى سوره نيز همانند آنجا، از ضميرِ «هو» استفاده کرده و مى‌فرمايد: اين خبر پس از مدّتى آشکار گشته و از آن آگاه مى‌شويد. «إِنْ هُوَ إِلَّا ذِکْرٌ لِلْعالَمِينَ وَ لَتَعْلَمُنَّ نَبَأَهُ بَعْدَ حِينٍ» جالب آنکه در آيات ديگر نيز مزد رسالت پيامبر، مودّت اهل‌بيت ذکر شده و در اين آيات نيز پس از نفى مزد مادّى بر رسالت، به اين امر توجّه شده است.