اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
أَ أَتَّخِذُ مِن دُونِه‌ِ آلِهَةً إِن يُرِدن‌ِ الرَّحمن‌ُ بِضُرٍّ لا تُغن‌ِ عَنِّي شَفاعَتُهُم شَيئاً وَ لا يُنقِذُون‌ِ «23»
آيا من بگيرم از غير خدايي که مرا آفريده و بمن اينهمه عنايت و تفضّل نموده و بازگشت من هم به او است بخدايي آلهه شما و حال آنکه اگر خداوند متعال تقدير ضرري و خسارتي بمن فرموده باشد اينکه آلهه شما بي‌نياز نميکنند به شفاعت خود نزد خدا مرا هيچ گونه امري را و مرا نجات از آن ضرر نميدهند أَ أَتَّخِذُ استفهام انکاريست يعني هرگز چنين نميکنم و محال است از من صادر شود که الهي غير از خالق خود بگيرم.
مِن دُونِه‌ِ آلِهَةً نه اصنام شما را و نه آلهه ساير مشرکين را مثل مجوس که قائل بيزدان و اهرمن شدند و پرستش آتش کردند بتوّهم اينکه توجّه بخدا نمي‌شود و
جلد 15 - صفحه 62
مخلوقي لطيفتر از آتش نيست بايد به او توجّه کرد و گاو پرستان و گوساله پرستان و ملائکه پرستان و جن پرستان و درخت پرستان و غير اينها حتّي انبياءپرستان يا ائمه‌پرستان و امثال اينها.
إِن يُرِدن‌ِ الرَّحمن‌ُ يردني بوده کسره بجاي ياء است.
بِضُرٍّ که اگر بلائي و ضرري از جانب خداوند متعال بمن متوجه شود.
لا تُغن‌ِ لا تغني بوده کسره بجاي ياء است.
عَنِّي شَفاعَتُهُم شَيئاً اما آلهه شما که شعور و ادراک ندارند اصلا نميفهمند که ضرر بمن متوجّه شده و نميتوانند شفاعت کنند و امّا کساني که حق شفاعت دارند مثل ملائکه و انبياء و اوصياء و مؤمنين اوّلا شفاعت آنها خاص به اهل توحيد و ايمان است و ثانيا تا اذن و اجازه نداشته باشند شفاعت نميکنند.
وَ لا يُنقِذُون‌ِ اينهم ينقذوني بوده کسره بجاي ياء است و بالجمله در مقابل اراده حق احدي نيست بتواند عرض اندام کند چه اراده نعمت و تفضّل و چه اراده بلاء و عقوبت (اللّهم لا مانع لما اعطيت و لا معطي لما منعت).