اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
لِيَأکُلُوا مِن ثَمَرِه‌ِ وَ ما عَمِلَته‌ُ أَيدِيهِم أَ فَلا يَشکُرُون‌َ (35)
براي اينکه بخوريد از ميوه‌هاي آن و آنچه عمل ميکند او را دستهاي آنها آيا پس از اينکه شکر نمي‌کنند!
جلد 15 - صفحه 73
لِيَأکُلُوا مِن ثَمَرِه‌ِ غرض و غايت اينکه اينکه جنّات نخيل و اعناب را قرار داديم و لو فوائد بسياري دارد ولي غرض اصلي استفاده از ميوه او است که خداوند براي انسان قرار داده چنانچه ميفرمايد خَلَق‌َ لَکُم ما فِي الأَرض‌ِ جَمِيعاً و اينکه استفاده خوراک شما علّت غايي خلقت اشجار است که گفتند علّت غايي در تصور مقدّم است بر علّت مادي و صوري لکن در وجود مؤخّر است.
وَ ما عَمِلَته‌ُ أَيدِيهِم که از اينکه خرما و انگور چه اندازه استفاده از کشمش او شيره او، سرکه او، از برگ او، از قامه او، از هسته او، حتّي اهل فساد از شراب او استفاده مي‌کنند و غير اينها از فوائد حتّي بر حيوانات آنها.
أَ فَلا يَشکُرُون‌َ آيا پس از اينهمه نعمت معذلک شکرگزار نيستند! گفتند شکر نعمت شرايطي دارد: اولا اينکه بداند اينکه نعمت از جانب پروردگار است نه مثل طبيعي که مستند به طبيعت مي‌داند و ثانيا اينکه بداند که احدي قدرت ندارد بر اينکه باران بفرستد يا حبّه‌اي از زمين خارج کند تا نخله و اشجار بروياند و ثالثا به ازاء هر نعمتي عملي انجام دهد هم شکر قلبي ميخواهيم هم لساني هم عملي و همين شکر گذاري باعث زيادتي نعمت ميشود و کفران باعث سلب نعمت لَئِن شَکَرتُم لَأَزِيدَنَّکُم وَ لَئِن کَفَرتُم إِن‌َّ عَذابِي لَشَدِيدٌ ابراهيم آيه 7 با اينکه اينکه نعمت ها در جنب ساير نعم الهي بسيار کوچک و حقير است و نعم الهيّه بسيار است که ميفرمايد: وَ إِن تَعُدُّوا نِعمَةَ اللّه‌ِ لا تُحصُوها ابراهيم آيه 37 از نعمت وجود و اعضاء بدن و نعمت عقل و ساير نعم الهيّه و اعظم از همه آنها نعمت ايمان و معرفت به توحيد و عدل و نبوّت انبياء و ولايت و تصديق به قيامت و توفيق باعمال صالحه است