اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
إِن کانَت إِلاّ صَيحَةً واحِدَةً فَإِذا هُم جَمِيع‌ٌ لَدَينا مُحضَرُون‌َ (53)
نيست مگر صيحه واحده که تمام آنها در پيشگاه الهي حاضر ميشوند و آنها را حاضر ميکنند.
إِن کانَت إِلّا صَيحَةً واحِدَةً يعني بمقدار صيحه واحده که آني و فوري.
فَإِذا هُم جَمِيع‌ٌ لَدَينا مُحضَرُون‌َ اسم مفعول است يعني احضار شدگان و احضار کننده ملائکه عذاب هستند که آنها را حاضر ميکنند. (سؤال) صفحه زمين که گنجايش جميع ملائکه عذاب و جن و انس و حيوانات از اول خلقت تا آخر دنيا ندارد (جواب) اولا گذشت که تمام اينکه کرات جويه در يک جا جمع ميشود و بهم وصل ميشود و بسا کراتيست که چندين هزار برابر کره زمين است تمام اينکه ستاره‌ها کراتي هستند تمام يک جا جمع هستند و ثانيا همين نحوي که خداوند زمين کعبه را و مکه را ابتداء خلق فرمود و روز بيست و پنجم ذي القعده که روز دحو الارض است آن قطعه را بسط داد و از او تمام صفحه زمين را خلق فرمود و شرحش ميآيد و لذا مکه را ام القري گرفتند و اينکه پيغمبر را امي لقب دادند يعني مکي نه اينکه بمعني بي سوادي و بي علمي باشد چنانچه توهم کردند همين نحو خداوند قدرت دارد که کره زمين را باندازه‌اي بسط دهد که گنجايش تمام اينها را داشته باشد و اللّه العالم.