اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
إِن‌َّ أَصحاب‌َ الجَنَّةِ اليَوم‌َ فِي شُغُل‌ٍ فاکِهُون‌َ (55)
محققا اصحاب بهشت در آن روز در اشتغالاتي فرحناک و خوش گذراني ميکنند.
إِن‌َّ أَصحاب‌َ الجَنَّةِ اصحاب بهشت فقط و فقط اهل ايمان هستند که
جلد 15 - صفحه 90
معتقد بجميع عقايد حقه باشند چيزي بر آنها نيفزايند که بدعت در دين باشد و چيزي از آنها را منکر نشوند يا شاک باشند و غير مؤمن هر که باشد و هر چه باشد داخل در بهشت نميشود چه قاصر باشد و چه مقصر غاية الامر قاصر آنها استحقاق عذاب هم ندارد بلي اطفال مؤمنين همين نحوي که در دنيا احکام اسلام و ايمان بر آنها بار ميشود از طهارت بدن و ميراث و ثبوت ديه کامله بر قتل آنها و ساير احکام اسلامي تابع ابوين هستند و همچنين اگر احد ابوين مسلم و ديگري کافر باشد تابع اشرف ابوين است لکن تا مادامي که بحد بلوغ نرسيده که پس از بلوغ عنوان تبعيت قطع ميشود در آخرت هم اطفال ملحق بابوين يا اشرف آنها ميشود و داخل بهشت ميشوند و اما اطفال کفار اگر چه در دنيا احکام کفر بر آنها بار است از نجاست بدن و ساير احکام لکن در آخرت چون مقصر نيستند استحقاق عذاب ندارند و عنوان تبعيت آنها قطع ميشود.
(اليوم) اشاره بيوم القيمة است (سؤال) مؤمنين که گرفتار حقوق- النّاس و مظالم عباد هستند و مؤمنين که آلوده بمعاصي که وعده نار و عذاب و جهنم داده شده‌اند حال آنها چه نحوه است با اينکه خداوند قسم ياد فرموده که
لا يجوزني ظلم ظالم
(جواب) اما مسئله حقوق النّاس و مظالم با فرض اينکه با ايمان از دنيا رفته باشد اولا بسياري از ارباب حقوق فرداي قيامت عفو و گذشت ميکنند زيرا مؤمنين در آن عالم با هم رءوف و مهربان ميگردند چنان چه ميفرمايد وَ نَزَعنا ما فِي صُدُورِهِم مِن غِل‌ٍّ اعراف آيه 41 و نيز ميفرمايد وَ نَزَعنا ما فِي صُدُورِهِم مِن غِل‌ٍّ إِخواناً عَلي سُرُرٍ مُتَقابِلِين‌َ حجر آيه 47 و غير اينها و اگر مشمول عفو نشدند خداوند بآنها بازاء حقوق آنها مثوبات ميدهد تا راضي شوند و اگر اينکه هم ميسر نشد از عبادات او بصاحب حق ميدهند يا معاصي او را بر اينکه بار ميکنند. و اما آلودگيهاي او اگر در بليات دنيا يا حين نزع يا در قبر و عالم برزخ تدارک شده که پاک شده است و الا اگر مشمول مغفرت و عفو الهي يا مورد شفاعت شفعاء واقع شده باز نجات دارد و اگر اينهم
جلد 15 - صفحه 91
تدارک نشد بقدر معاصي معذب و سپس بواسطه ايمان داخل بهشت ميشود لکن عمده خطر معاصي زوال ايمان است.
فِي شُغُل‌ٍ فاکِهُون‌َ اما اشغال اهل بهشت بسيار است و در حديث از حضرت صادق (ع) است فرمود (افتضاض العذاري) جماع با ابکار ولي اينکه مصداق الذ است و معاشرت با يکديگر بالاخص با انبياء و ائمه و حشر با آنها و ساير لذائذ روحي و جسمي از مأکولات و مشروبات و فواکه و غير اينها و اما فکاهت ملاعبه و شوخي و مزاح و کلمات طيبه که با يکديگر بالاخص با همبستران خود ميکنند.