تفسیر اثنی عشری

تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی) يا أَهْلَ الْکِتابِ لِمَ تُحَاجُّونَ فِي إِبْراهِيمَ وَ ما أُنْزِلَتِ التَّوْراةُ وَ الْإِنْجِيلُ إِلاَّ مِنْ بَعْدِهِ أَ فَلا تَعْقِلُونَ (65) شأن نزول: نصاراى نجران چون به مدينه آمدند، يهودان با آنها مناظره نمودند در حق حضرت ابراهيم عليه السّلام. يهود گفتند: حضرت، يهودى بود؛ و نصارى گفتند: نصرانى بوده. به محاکمه خدمت حضرت رسالت صلّى اللّه عليه و آله و سلّم آمدند. حضرت فرمود: حضرت ابراهيم عليه السّلام نه يهودى بوده و نه نصرانى، بلکه مسلمان بوده و ما مسلمانان به او اولى‌تر هستيم از شما. يهود گفتند: مگر مدعاى تو آنست که ما در حق تو، آن گوئيم که نصارى در حق حضرت عيسى عليه السّلام گفتند؟ نصارى گفتند: مگر مدعاى تو آنست که ما در حق تو آن گوئيم که يهود در باره حضرت عزير عليه السّلام گفتند؟ آيه شريفه در رد هر دو طايفه نازل شد: يا أَهْلَ الْکِتابِ‌: اى اهل کتاب تورات و انجيل، لِمَ تُحَاجُّونَ فِي إِبْراهِيمَ‌: تفسير اثنا عشرى، ج‌2، ص: 137 چرا مجادله مى‌کنيد در دين حضرت ابراهيم عليه السّلام. شما يهودان گوئيد: يهودى بوده، و شما نصرانيها گوئيد: نصرانى بوده، و در مقام مجادله برآمديد، وَ ما أُنْزِلَتِ التَّوْراةُ وَ الْإِنْجِيلُ‌: و حال آنکه نازل شد تورات که يهود بر شريعت آن عمل کنند، و انجيل که نصارى حکم آن را منقاد هستند، إِلَّا مِنْ بَعْدِهِ‌: مگر بعد از حضرت ابراهيم عليه السّلام، زيرا بعثت حضرت موسى عليه السّلام هزار سال بعد از حضرت ابراهيم عليه السّلام بوده و بعثت حضرت عيسى عليه السّلام دو هزار سال بعد بوده، بنابراين چگونه آن حضرت را نسبت به اين دو ملت توان داد؟ أَ فَلا تَعْقِلُونَ‌: آيا پس چرا تعقل نمى‌کنيد و در نمى‌يابيد اين سخن را که دعوى چيزى مى‌کنيد که محال است. تنبيه: اين محاجّه، زمان حضرت رسالت صلّى اللّه عليه و آله و سلّم واقع شد، و يهود و نصاراى آن زمان، هر دو طايفه تابع دين باطل خود و مشرک بودند؛ زيرا يهود، عزير را پسر خدا؛ و نصارى، عيسى را پسر خدا مى‌دانستند، و مى‌خواستند حقانيت خود را به انتساب به حضرت ابراهيم عليه السّلام ثابت کنند، حق تعالى رد قول آنها فرمود: براى چه محاجه مى‌کنيد در حق حضرت ابراهيم عليه السّلام، و حال آنکه هنوز اين دو کتاب نازل نشده بود؟ چرا تعقل ننمائيد و سخنى را گوئيد که عقل آن را تصديق ننمايد؛ و آن حضرت مسلمان بوده به صريح آيه شريفه: ما کانَ إِبْراهِيمُ يَهُودِيًّا وَ لا نَصْرانِيًّا وَ لکِنْ کانَ حَنِيفاً مُسْلِماً وَ ما کانَ مِنَ الْمُشْرِکِينَ‌. «1» يعنى: حضرت ابراهيم عليه السّلام معتقدات حقه متفقه تمام انبياء را دارا بود، که توحيد و اسلام باشد، و مشرک نبوده، و شما يهود و نصارى مشرک هستيد. هيچ تناسبى ميان موحد و مشرک و آن حضرت و شما نيست.