اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ لَو نَشاءُ لَمَسَخناهُم عَلي مَکانَتِهِم فَمَا استَطاعُوا مُضِيًّا وَ لا يَرجِعُون‌َ (67)
و اگر ميخواستيم هر آينه آنها را مسخ ميکرديم در جايگاه آنها پس نمي‌توانستند از آن جايگاه بيرون روند و نه برگردند.
وَ لَو نَشاءُ لَمَسَخناهُم چهار عنوان داريم نسخ و فسخ و رسخ و مسخ، مذاهب اربعه طبيعي و کفّار که گفتند انسان پس از مردن روحش تعلق مي‌گيرد به انسان ديگري بعضي گفتند به حيواني بعضي گفتند به اشجار و فواکه بعضي گفتند به ملک و شياطين و مسخ تغيير صورت با حفظ ماده و يکي از عقوبات کفّار در دنيا همين مسخ است که مي‌فرمايد وَ لَقَد عَلِمتُم‌ُ الَّذِين‌َ اعتَدَوا مِنکُم فِي السَّبت‌ِ فَقُلنا لَهُم کُونُوا قِرَدَةً خاسِئِين‌َ بقره آيه 61 و مي‌فرمايد فَلَمّا عَتَوا عَن ما نُهُوا عَنه‌ُ قُلنا لَهُم کُونُوا قِرَدَةً خاسِئِين‌َ اعراف آيه 166. و در خبر است که حيوانات مسوخ القردة و الخنزير و الفيل و الذئب و الفارة و الضب و الارنب و
جلد 15 - صفحه 102
الطاوس و الدعموص و الجري و السرطان و السلحفاة و الوطواط و العنقاء و الثعلب و الذئب و اليربوع و القنفذ که در امم سابقه در اثر کفر و طغيان باين نوع حيوانات مسخ شدند و در حديث است که کفاري که باين نوع حيوانات مسخ شدند سه روز بيشتر در دنيا نماندند نه اينکه اينکه حيوانات از نسل آنها باشد و تعبير اينها بمسوخ براي شباهت آنها است باينها 18 نوع از حيوانات عَلي مَکانَتِهِم جهنم محبس الهيست بخصوص با غلها و زنجيرها آنها بسته شده قدرت بر حرکت ندارند.
فَمَا استَطاعُوا مُضِيًّا از جاي خود حرکت کنند و بجاي ديگر روند.
وَ لا يَرجِعُون‌َ نميتوانند از جهنم بيرون روند و نه از صورت مسوخيت بر- گردند بصورت انسانيت و نه ميتوانند برگردند بعالم دنيا يا بعالم برزخ يا به صحراي محشر يا بحال ديگر.