اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
قالُوا بَل لَم تَکُونُوا مُؤمِنِينَ «29» وَ ما کانَ لَنا عَلَيکُم مِن سُلطانٍ بَل کُنتُم قَوماً طاغِينَ (30)
گفتند اکابر و بزرگان آنها در جواب اتباع خود بلکه شما نبوديد ايمان آورنده و نبود از براي ما سلطه و قدرتي که بر شما داشته باشيم که جلوگيري کنيم از ايمان شما بلکه خود شما بوديد طاغي و ياغي و نخواستيد ايمان بياوريد.
اينکه سؤال و جواب هر دو حق است و راست است زيرا هم اکابر مسئول هستند براي اغواي اتباع و هم اتباع مسئول هستند براي اطاعت اکابر.
(اما مسئوليت اکابر) براي اينست که در تمام گناهان و طغيان و سرکشي
جلد 15 - صفحه 139
اتباع شرکت دارند چنانچه دارد
من سن سنه حسنه کان له اجرها و اجر من عمل بها الي يوم القيمة و من سن سنة سيئة کان له و زرها و وزر من عمل بها الي يوم القيمة
و در آيه شريفه ميفرمايد مَن قَتَلَ نَفساً بِغَيرِ نَفسٍ أَو فَسادٍ- فِي الأَرضِ فَکَأَنَّما قَتَلَ النّاسَ جَمِيعاً وَ مَن أَحياها فَکَأَنَّما أَحيَا النّاسَ جَمِيعاً مائده آيه 36 در خبر دارد که کسي که يک نفس را هدايت کرده و از کفر و ضلالت نجات داده مثل اينست که تمام ناس را هدايت کرده باشد يعني يک همچه ثوابي و اجري دارد و کسي که يک نفس را اضلال کرد مثل اينست که تمام ناس را اضلال کرده يعني يک همچه عقوبتي دارد چه رسد به اينکه جماعتي را هدايت کند يا جماعتي را اضلال کند.
(و اما مسئوليت اتباع) اينکه خود آنها رفتند در تحت اطاعت اکابر و اعراض از انبياء و دعات حق کردند سلب اختيار از آنها نشده همان قساوت قلب و سياهي دل و هواي نفس و حب دنيا و جاه و مال و عناد و عصبيت آنها را برد در تحت اطاعت اکابر و ترک ايمان بالجمله هر دو دسته معاقب هستند