تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَدَّتْ طائِفَةٌ مِنْ أَهْلِ الْکِتابِ لَوْ يُضِلُّونَکُمْ وَ ما يُضِلُّونَ إِلاَّ أَنْفُسَهُمْ وَ ما يَشْعُرُونَ (69)
«1» مجمع البيان، جلد اوّل، صفحه 458
«2» همان مدرک
«3» تفسير عياشى، جلد اوّل، صفحه 177، حديث 61
تفسير اثنا عشرى، ج2، ص: 142
شأن نزول: يهودان، جمعى از اصحاب حضرت پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم مانند عمار و معاذ بن جبل و حذيفه را به دين خود دعوت نموده، مى‌خواستند ايشان را از راه حق برگردانند؛ آيه شريفه نازل شد:
وَدَّتْ طائِفَةٌ مِنْ أَهْلِ الْکِتابِ: دوست دارند و تمنا کنند گروهى از اهل کتاب که يهودان باشند، لَوْ يُضِلُّونَکُمْ: آنکه گمراه گردانند شما را اى مؤمنان، وَ ما يُضِلُّونَ إِلَّا أَنْفُسَهُمْ: و حال آنکه گمراه نسازند مگر نفسهاى خود را، يعنى تجاوز نکند اضلال از ايشان، و وزر و وبال آن راجع نشود مگر به آنان، زيرا مؤمنان حقيقى، دعوت ايشان را قبول نخواهند کرد؛ و آن دعوت، موجب زيادتى گناه آنها گردد. يا هلاک نکنند به اضلال مگر نفوس خود را. يا گمراه نسازند مگر مثل خودشان را. وَ ما يَشْعُرُونَ: و حال آنکه ادراک نکنند از غايت جهل، که وزر و عقاب گمراه کردن مردمان به خودشان باز گردد.
تنبيه: آيه شريفه اشعار است بر آنکه هر کس گمراه سازد مردمان را از راه حق و دين اسلام به دعوت يا القاى شبهات باطله و وساوس شيطانيه، هر آينه وزر و وبال ضلال و اضلال، به خود او باز گردد، بدون نقصان عذاب آنکه گمراه شده. و لذا فرمود حضرت صادق عليه السّلام:
لا يتکلّم احد بکلمة هدى فيؤخذ بها الّا کان له مثل اجر من اخذ بها و لا يتکلّم بکلمة ضلال فيؤخذ بها الّا کان عليه مثل وزر من اخذ بها. «1» تکلم ننمايد هيچکس به کلمه هدايتى، پس فرا گرفته شود آن کلمه براى عمل، مگر آنکه باشد براى او مثل اجر کسى که فرا گرفته آن را. و تکلم نکند هيچکس به کلمه ضلالتى، پس فرا گرفته شود به آن مگر آنکه باشد بر او مثل گناه و وزر کسى که فرا گرفته آن را.
«1» بحار الانوار، جلد 2، صفحه 19، حديث 52 (با تفاوت مختصر)
تفسير اثنا عشرى، ج2، ص: 143