1- بُعد منزل نبود در سفر روحانى. (با اين که فاصله حضرت ابراهيم تا حضرت نوح را تا چند هزار سال گفته‌اند، ليکن در قرآن ابراهيم، شيعه و پيرو نوح معرّفى شده و نوح پيشتاز حرکت توحيدى است.) «وَ إِنَّ مِنْ شِيعَتِهِ لَإِبْراهِيمَ»
2- راه همه انبيا يکى است و انبيا براى يکديگر الگو و مقتدا هستند و عنصر زمان و مکان در اصول و مبانى اديان آسمانى اثر ندارد. «وَ إِنَّ مِنْ شِيعَتِهِ لَإِبْراهِيمَ» (در جاى ديگر نيز قرآن خطاب به پيامبر اسلام مى‌فرمايد: «فَبِهُداهُمُ اقْتَدِهْ» «5» به هدايت پيامبران پيشين، اقتدا کن.)
3- بر خلاف ادّعاى مخالفان شيعه، کلمه شيعه اختراع ياران حضرت على عليه السلام
«1». تفسير مجمع‌البيان.
«2». نحل، 120.
«3». بقره، 124.
«4». انعام، 75.
«5». انعام، 90.
جلد 8 - صفحه 42
نيست. «وَ إِنَّ مِنْ شِيعَتِهِ»
4- بعضى از وظايف انبيا از اين قرار است: الف) پيوند با پيامبران پيشين «وَ إِنَّ مِنْ شِيعَتِهِ لَإِبْراهِيمَ» ب) تسليم در برابر خدا «جاءَ رَبَّهُ بِقَلْبٍ سَلِيمٍ» ج) نجات جامعه از انواع شرک. «إِذْ قالَ لِأَبِيهِ»
5- ابتدا درون خود را پاک کنيد، سپس به پاک کردن جامعه بپردازيد. (لازمه موفقيّت رهبران دينى، داشتن قلب سليم است) «جاءَ رَبَّهُ بِقَلْبٍ سَلِيمٍ إِذْ قالَ لِأَبِيهِ»
6- قلب سليم شرط تقرّب به خدا و بار يافتن به درگاه اوست. «جاءَ رَبَّهُ بِقَلْبٍ سَلِيمٍ»
7- کسى شيعه واقعى و پيرو راستين پيامبران است که از قلبى سليم و پاک برخوردار باشد. «وَ إِنَّ مِنْ شِيعَتِهِ لَإِبْراهِيمَ إِذْ جاءَ رَبَّهُ بِقَلْبٍ سَلِيمٍ»
8- صراحت، شهامت و عدم ملاحظات قومى و نسبى، نشانه‌ى ايمان راسخ است. ابراهيم آئين پدر را محکوم کرد. «قالَ لِأَبِيهِ وَ قَوْمِهِ ما ذا تَعْبُدُونَ»
9- مردان خدا در محيط فاسد هضم نمى‌شوند بلکه محيط را عوض مى‌کنند.
«قالَ لِأَبِيهِ وَ قَوْمِهِ ما ذا تَعْبُدُونَ»
10- در نهى از منکر سن شرط نيست. «لِأَبِيهِ» عدد شرط نيست. «لِأَبِيهِ وَ قَوْمِهِ»
11- در نهى از منکر، از خودى‌ها شروع کنيم. «لِأَبِيهِ وَ قَوْمِهِ»
12- در نهى از منکر، از منکرات اصلى همچون شرک شروع کنيم. «ما ذا تَعْبُدُونَ»
13- سر لوحه‌ى مبارزه انبيا با شرک است. «قالَ لِأَبِيهِ وَ قَوْمِهِ ما ذا تَعْبُدُونَ»
14- در نهى از منکر، از وجدان خلافکار نيز اقرار بگيريم. «ما ذا تَعْبُدُونَ»
15- در نهى از منکر، احتمال تأثير فورى و کامل شرط نيست، شايد بعداً اثر کند، شايد کم کم اثر کند و شايد .... قالَ ... ما ذا تَعْبُدُونَ
16- بت پرستى يک نوع دروغ است. «أَ إِفْکاً آلِهَةً»
17- نه تنها پرستش، بلکه اراده‌ى پرستشِ غير خدا هم زشت است. «تَعْبُدُونَ، تُرِيدُونَ»
18- هستى در سايه ربوبيّت خداوند، اداره مى‌شود. «بِرَبِّ الْعالَمِينَ»
تفسير نور(10جلدى)، ج8، ص: 43