تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ قالَتْ طائِفَةٌ مِنْ أَهْلِ الْکِتابِ آمِنُوا بِالَّذِي أُنْزِلَ عَلَى الَّذِينَ آمَنُوا وَجْهَ النَّهارِ وَ اکْفُرُوا آخِرَهُ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ (72)
«1» تفسير برهان، جلد 3، صفحه 90 (ذيل آيه 29 سوره حجّ)
تفسير اثنا عشرى، ج2، ص: 145
شأن نزول: جماعتى از يهود اتفاق کردند که به مکر و حيله، اول روز ايمان آورند به پيغمبر و دين اسلام، و آخر روز برگردند و چنان گويند که ما در کتاب خود تأمل و با علما مجادله نموديم، معلوم شد علامات پيغمبر آخر الزمان در پيغمبر شما موجود نيست؛ که بدين وسيله بعضى اصحاب پيغمبر متردد شده، برگردند؛ آيه شريفه نازل شد:
وَ قالَتْ طائِفَةٌ مِنْ أَهْلِ الْکِتابِ: و گفتند گروهى از اهل کتاب، آمِنُوا بِالَّذِي أُنْزِلَ: ايمان آوريد و اقرار کنيد به زبان به آن چيزى که نازل شده، عَلَى الَّذِينَ آمَنُوا: بر آن کسانى که ايمان آورده‌اند يعنى قرآن، وَجْهَ النَّهارِ:
در اول روز، وَ اکْفُرُوا آخِرَهُ: و کافر شويد و انکار نمائيد آخر روز، به آنچه در اول روز به آن اقرار کرده‌ايد. لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ: شايد که مؤمنان به سبب انکار شما بعد از اقرار، در شک افتاده از دين حق و اسلام برگردند. بنا به قولى علماى يهود به جماعت خود دستور دادند که در نماز صبح متوجه کعبه شويد و در نماز عصر روى از آن بگردانيد و متوجه بيت المقدس شويد، تا اصحاب پيغمبر را به شک اندازيد شايد که برگردند از کعبه، به مظنه اينکه گويند: اينها که اعلم از ما هستند رجوع کردند از اين قبله، پس ما هم رجوع کنيم.
تنبيه: آيه شريفه اثبات حضرت رسالت صلّى اللّه عليه و آله و سلّم و اعجاز قرآن مجيد را محقق نمايد، که اخبار فرمود از توطئه اين جماعت و ظهور تدليس و مکر آنان در اظهار ايمان و قصد ايشان.