1- همه‌ى برنامه‌ها نبايد روشن و علنى باشد، گاهى بايد دور از چشم مخالفان عملى انجام شود. «فَراغَ»
2- نهى از منکر مراحلى دارد: اگر مرحله‌ى اول که گفتگو است اثر نکرد مرحله‌ى بعد اقدام عملى است. فَراغَ عَلَيْهِمْ ...
«1». انبياء، 57.
«2». نجم، 37.
جلد 8 - صفحه 46
3- مبارزه با باطل و اصلاح جامعه، قدرت لازم دارد. «ضَرْباً بِالْيَمِينِ»
4- هر هنرى ارزش ندارد. (در ساخت بت‌ها، مجسّمه‌سازها هنرنمايى‌هايى کرده بودند، امّا حضرت ابراهيم آن‌ها را قلع و قمع کرد. آرى، ابهّت باطل بايد شکسته شود گرچه براى آن باطل هزينه‌ها و هنرهايى بکار گرفته شده باشد.
ظاهر شرک و خرافات قداست ندارند). «ضَرْباً بِالْيَمِينِ»
5- هم منطق لازم است، هم قدرت. ضَرْباً بِالْيَمِينِ ... أَ تَعْبُدُونَ
6- همه چيز بايد فداى توحيد و تفکّر توحيدى شود. (امام حسين عليه السلام فدا مى‌شود تا طاغوت بر مردم حاکم نباشد؛ تمام زحمات و حتّى جان انبيا فداى توحيد شد، در اين جا نيز ابراهيم دست به يک عمل خطرناک زد تا بت‌پرستى را برچيند.) فَراغَ عَلَيْهِمْ ... قالُوا ابْنُوا لَهُ بُنْياناً
7- انتظار نداشته باشيد که دشمنان سيلى خورده آرام بنشينند. بت پرستان با شتاب به سراغ ابراهيم آمدند. «فَأَقْبَلُوا إِلَيْهِ يَزِفُّونَ»
8- حبس و دستگيرى، مانع تبليغ پيامبران نمى‌شود. (ابراهيم را گرفتند و پرسيدند:
چرا بت‌ها را شکستى؟ او شروع به تبليغ توحيد کرد:) «أَ تَعْبُدُونَ ما تَنْحِتُونَ»
9- ساخته دست انسان سزاوار پرستش انسان نيست. «أَ تَعْبُدُونَ ما تَنْحِتُونَ»
10- ساخته‌هاى دست انسان نيز در حقيقت آفريده خداست. «خَلَقَکُمْ وَ ما تَعْمَلُونَ»
11- بت پرستى منطق و استدلال صحيحى ندارد و لذا مشرکان به زور متوسّل مى‌شوند. «فَأَلْقُوهُ فِي الْجَحِيمِ»
12- تعصّب و تحجّر به جايى مى‌رسد که پيامبر معصومى چون ابراهيم که بيان و معجزه و علم دارد به خاطر مشتى سنگ و چوب و جماد محکوم به سوختن مى‌شود. «فَأَلْقُوهُ فِي الْجَحِيمِ»
13- اگر ما به وظيفه خود عمل کنيم، خداوند خود پاسخ نقشه‌هاى دشمن را مى‌دهد. «فَأَرادُوا بِهِ کَيْداً فَجَعَلْناهُمُ الْأَسْفَلِينَ»
14- اراده خداوند حاکم بر عوامل طبيعى است. «فَجَعَلْناهُمُ الْأَسْفَلِينَ»
تفسير نور(10جلدى)، ج8، ص: 47