اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ فَدَيناه‌ُ بِذِبح‌ٍ عَظِيم‌ٍ (107)
و فدا داديم اسمعيل را بذبح عظيمي.
فدي چيزي را بعوض چيز ديگري دادن است چنانچه اسير که از کفار و مشرکين ميگرفتند فدي ميدادند و آزاد ميشدند و در قيمة دارد که بسياري از
جلد 15 - صفحه 180
عصات شيعه که استحقاق عذاب دارند نواصب را فداي آنها عذاب ميکنند (اشکال) اينکه منافيست با آيه شريفه وَ لا تَزِرُ وازِرَةٌ وِزرَ أُخري انعام آيه 164 (جواب) اينکه فدي بازاء ظلم است که بشيعه کرده که گناه مظلوم را بر ظالم بار ميکنند.
وَ فَدَيناه‌ُ بِذِبح‌ٍ عَظِيم‌ٍ تعبير بعظمت براي اينست که اينکه سنت شد و واجب تا قيامت که در اعمال حج بازاء فرزند خداوند قرباني را واجب کرده و تا قرباني نشود از احرام بيرون نميآيد و ما احتياج بتوجيهات مفسرين نداريم که بگويند از بهشت بوده يا قرباني هابيل بوده يا چون مخلوق بدون توليد بوده و بعضي گفتند مراد شهادت ابي عبد اللّه است اينهم بنظر نميآيد زيرا ابي عبد اللّه را خدا فداي اسمعيل نميکند و شاهد بر آنچه گفتيم آيه بعد است که ميفرمايد: