تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ اللَّهُ الَّذِي أَرْسَلَ الرِّياحَ فَتُثِيرُ سَحاباً فَسُقْناهُ إِلى بَلَدٍ مَيِّتٍ فَأَحْيَيْنا بِهِ الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِها کَذلِکَ النُّشُورُ «9»
جلد 11 - صفحه 17
بعد عود کلام به ذکر ادله توحيد فرمايد:
وَ اللَّهُ الَّذِي أَرْسَلَ الرِّياحَ: و خداى به حق آن ذاتى است که فرستاد بادها را، يعنى شمال و دبور «1» و جنوب را، فَتُثِيرُ سَحاباً: پس برمى‌انگيختند آن بادها ابر را. مراد احداث باد است به اين کيفيت، فَسُقْناهُ إِلى بَلَدٍ مَيِّتٍ: پس رانديم آن ابر را بسوى زمين شهر مرده و افسرده، فَأَحْيَيْنا بِهِ الْأَرْضَ: پس زنده فرموديم به آبى که از آن ابر نازل شده زمين را، بَعْدَ مَوْتِها: بعد از مردن و افسردگى و پژمردگى آن، کَذلِکَ النُّشُورُ: مانند زنده کردن زمين است، برانگيختن و زنده کردن مردگان است از قبرها.
تبصره: آيه شريفه برهان مبدء و معاد را بيان فرمايد بدين تقرير:
اما مبدء: مشاهده شود ايام زمستان، زمين مرده و افسرده و آثارى ندارد، خداى تعالى به سبب باران زنده فرمايد آن را که سبز و خرم و با طراوت و نضارت شده آثار قدرت و وحدانيت او را هويدا سازد.
هر گياهى که از زمين رويد
وحده لا شريک له گويد
اما معاد: چنانکه بالحس مشاهده شود، احياى زمين بعد از مردنش همچنين به دليل ملازمه، هر آينه عاقل فطن را برهانى است به قدرت تامه الهيه بر احياى مردگان از قبرها روز قيامت براى جزاى اعمال بندگان.