اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
أَ لَم تَرَ أَن‌َّ اللّه‌َ أَنزَل‌َ مِن‌َ السَّماءِ ماءً فَأَخرَجنا بِه‌ِ ثَمَرات‌ٍ مُختَلِفاً أَلوانُها وَ مِن‌َ الجِبال‌ِ جُدَدٌ بِيض‌ٌ وَ حُمرٌ مُختَلِف‌ٌ أَلوانُها وَ غَرابِيب‌ُ سُودٌ «27»
آيا نميبيني اينکه خداوند نازل فرمود از عالم بالا ابر را باران و برف و تگرگ پس خارج کرديم باين آب ميوه‌هايي که اختلاف رنگ دارند و از کوه‌ها راه‌ها و خطوطي سفيد و
جلد 15 - صفحه 24
سرخ و سياه بشدت سياهي.
أَ لَم تَرَ استفهام تقريري است و خطاب گرچه بحضرت رسالت است لکن تمام افراد بشر مشاهده ميکنند.
أَن‌َّ اللّه‌َ أَنزَل‌َ مِن‌َ السَّماءِ ماءً مراد از سماء عالم بالا است که بتوسط ابر و باد باران ميبارد بهر نقطه که امر الهي باشد.
فَأَخرَجنا بِه‌ِ ثَمَرات‌ٍ پس بيرون آورديم باين آب باران فواکه و ميوه‌هاي بسيار.
سؤال: چرا در جمله اول مفرد بيان فرمود (انزل) و در اينجا جمع فرمود (فاخرجنا).
جواب: بعضي گفتند جمع تعظيمي و کبريايي است چنانچه سلاطين ميگويند ما چنين و چنان کرديم لکن مکرر گفته‌ايم که افعال الهيه اگر بتوسط اسباب ظاهريه باشد متکلم مع الغير تعبير ميفرمايد چون اخراج ثمرات بمجرد نزول باران نيست مقدماتي دارد که غارسين غرس کنند و زمين آنها را مستعد نمايند و دفع آفات کنند.
مُختَلِفاً أَلوانُها بعضي سفيد بعضي قرمز بعضي زرد بعضي سبز و غير آنها از حيث شدت و ضعف و علاوه از اختلاف رنگ طعم و خواص آن و ساير خصوصيات آنها هم مختلف است.
وَ مِن‌َ الجِبال‌ِ يعني جعلنا من الجبال.
جُدَدٌ جمعه جده بمعني طريق و رگهاي کوه‌ها مثل رگهاي بدن.
بِيض‌ٌ بعضي رگهاي کوه سفيد است.
وَ حُمرٌ مُختَلِف‌ٌ أَلوانُها بعضي قرمز است.
وَ غَرابِيب‌ُ سُودٌ غرابيب همان سياهي است شبيه غراب و سود تأکيد و عطف بيان است اشاره بشدت سياهي.