اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
ثُم‌َّ أَورَثنَا الکِتاب‌َ الَّذِين‌َ اصطَفَينا مِن عِبادِنا فَمِنهُم ظالِم‌ٌ لِنَفسِه‌ِ وَ مِنهُم مُقتَصِدٌ وَ مِنهُم سابِق‌ٌ بِالخَيرات‌ِ بِإِذن‌ِ اللّه‌ِ ذلِک‌َ هُوَ الفَضل‌ُ الکَبِيرُ (32)
پس بميراث داديم ما اينکه کتاب را بکساني که بر گزيديم آنها را از ميان بنده‌گان خود پس بعض آنها ظالم بنفس خود شدند و بعضي ميانه روي کردند و بعضي
جلد 15 - صفحه 29
سبقت گرفتند به خوبيها باذن خداوند متعال اينکه است فضل بزرگ.
در اينکه آيه شريفه مفسرين براي دلخوشي خود تفسيرات بارده کردند و اخباري از عايشه و عمر و إبن عباس نقل کردند و مفسرين شيعه اخباري از ائمه اطهار در اينکه باب بطور سربسته و مجمل نقل کردند و ما ناچار از آنچه حق و حقيقت است و اقرب بواقع است بيان ميکنيم و در خلال آنها رفع اجمال اخبار ائمه و رد کلمات مفسرين هم ميشود بحول اللّه و قوته فنقول:
ثُم‌َّ أَورَثنَا الکِتاب‌َ ثم از براي تراخيست يعني پس از نزول قرآن بر قلب مطهر پيغمبر (ص) بميراث داديم کتاب را و از همين جمله استفاده ميشود که مراد از کتاب همين قرآن مجيد است که بوديعه بدست امت سپرده شده چنانچه در حديث ثقلين فرمود
اني تارک فيکم الثقلين
- الخبر نه تورات است و نه صحف و کتب انبياء سلف که مفسرين گفتند.
الَّذِين‌َ اصطَفَينا مِن عِبادِنا ممکن است مراد از عبادنا همين امت مرحومه باشند و اصطفاء آنها نسبت بامم سابقه باشد که در ميان جميع امم خداوند اينکه امت را ترجيح داده چنانچه ميفرمايد کُنتُم خَيرَ أُمَّةٍ أُخرِجَت لِلنّاس‌ِ (آل عمران آيه 106) که اينکه قرآن را ميانه امت گذارد و رفت و بدست آنها سپرد و ممکن است مراد ائمه (ع) باشند که قرآن با ظواهر و بواطن و بطون قرآن و تأويلات آن در نزد آنها سپرده شده که ميفرمايد هُوَ الَّذِي أَنزَل‌َ عَلَيک‌َ الکِتاب‌َ- الي قوله- وَ ما يَعلَم‌ُ تَأوِيلَه‌ُ إِلَّا اللّه‌ُ وَ الرّاسِخُون‌َ فِي العِلم‌ِ- الآيه (آل عمران آيه 5).
فَمِنهُم ظالِم‌ٌ لِنَفسِه‌ِ پس بعض اينکه امت ظلم بنفس خود کردند در اينکه اينکه قرآن را کنار گذارده و بدستوراتش عمل نکردند مثل جميع فرق باطله و بسياري از فساق و فجار که در واقع قرآن را مهجور کردند چنانچه ميفرمايد وَ قال‌َ الرَّسُول‌ُ يا رَب‌ِّ إِن‌َّ قَومِي اتَّخَذُوا هذَا القُرآن‌َ مَهجُوراً (فرقان آيه 32) و امروز بسياري
جلد 15 - صفحه 30
از احکام قرآن بکلي متروک شده مثل حدود زنا و سرقت و حکم ربوي و زکاة و بسياري ديگر تمام اينها ظالم بنفس بودند اگر با حفظ ايمان باشد قابل مغفرت و شفاعت و عفو هست و الا فلا.
وَ مِنهُم مُقتَصِدٌ فقط بواجبات آن عمل ميکند و از محرمات آن اجتناب ميکند که اينکه معناي عدل است و اهل نجات است.
وَ مِنهُم سابِق‌ٌ بِالخَيرات‌ِ جمع محلّي بالف و لام مفيد عموم است يعني جميع خوبيها و فضائل و مناقب را دست آورده و اينکه منحصر است بمعصومين عليهم السلام.
بِإِذن‌ِ اللّه‌ِ يعني اينکه مقام عصمت و طهارت بحفظ الهي و عنايت خداوند است.
ذلِک‌َ هُوَ الفَضل‌ُ الکَبِيرُ البته تفضلي بالاتر و برتر از تفضلاتي که خداوند به اينکه ائمه طاهرين عنايت کرده نيست هذا ما عندنا.