تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
قُلْ أَ رَأَيْتُمْ شُرَکاءَکُمُ الَّذِينَ تَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ أَرُونِي ما ذا خَلَقُوا مِنَ الْأَرْضِ أَمْ لَهُمْ شِرْکٌ فِي السَّماواتِ أَمْ آتَيْناهُمْ کِتاباً فَهُمْ عَلى بَيِّنَةٍ مِنْهُ بَلْ إِنْ يَعِدُ الظَّالِمُونَ بَعْضُهُمْ بَعْضاً إِلاَّ غُرُوراً (40)
قُلْ أَ رَأَيْتُمْ شُرَکاءَکُمُ: بگو اى پيغمبر به کفار و مشرکان آيا ديديد شرکائى را که شريک خدا قرار داديد، الَّذِينَ تَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ: آنانکه مىخوانند و مىپرستند ايشان را به غير از خداى به حق، أَرُونِي ما ذا خَلَقُوا مِنَ الْأَرْضِ:
خبر دهيد و بنمائيد مرا که اين شرکاء و بتان چه چيز آفريدهاند از زمين و آنچه
جلد 11 - صفحه 45
در آنست، أَمْ لَهُمْ شِرْکٌ فِي السَّماواتِ: يا هست براى ايشان شرکتى با خدا در آفريدن آسمانها و بدان جهت سزاوار شرکت شدهاند در الوهيت ذاتيه، أَمْ آتَيْناهُمْ کِتاباً: ياد دادهايم ايشان را کتابى ناطق به آنکه به جهت شرک مشرکان معذب نخواهند شد، يا کتابى که ما ايشان را شريک خود ساختهايم، فَهُمْ عَلى بَيِّنَةٍ مِنْهُ: پس شريکان بر حجتهاى روشن هستند از آن کتاب به آنکه آنها را شرکت در الوهيت سزاوار است؛ و چون اقامه حجج مذکوره ممکن نيست، پس به چه وجه آنها را شريک خدا مىسازيد.
پس از نفى انواع حجج اضراب فرمايد: بَلْ إِنْ يَعِدُ الظَّالِمُونَ: نه چنان است که ايشان را حجتى باشد در اين امر، بلکه وعده نمىدهند مشرکان، بَعْضُهُمْ بَعْضاً إِلَّا غُرُوراً: بعضى از ايشان که اسلاف يا رؤسا هستند بعضى ديگر را که اخلاف يا تابعين هستند مگر فريب و مکر را که هيچ حقيقتى براى وعده آنان نيست.